| Długość | 185,9 km |
|---|---|
| Powierzchnia dorzecza | 3296,4 km² |
| Uchodzi do | Noteci |
Początek rzeki leży na Pojezierzu Drawskim, przy wsi Zdroje w gminie Połczyn-Zdrój, w granicach Drawskiego Parku Krajobrazowego, na wysokości 212 m n.p.m. Obszarem źródłowym jest Dolina Pięciu Jezior w pobliżu Ogrodna (Ravelsberg) w powiecie świdwińskim, położona na obszarze nazywanym po niemiecku Pommersche Schweiz (dosłownie „Szwajcaria Pomorska”). Położenie źródeł względem Połczyna-Zdroju (Bad Polzin) opisuje się różnie: według jednych danych leżą one mniej więcej siedem kilometrów na południowy wschód od miasta, według innych – ogólnie na południe od niego.
Rzeka wypływa z niewielkiego jeziora Krzywe. Miejsce to leży na dziale wodnym między dorzeczami Odry i Parsęty: w pobliżu bierze początek Dębnica, która płynie już do Parsęty.
Pierwsze kilometry wiodą przez rezerwat przyrody Dolina Pięciu Jezior, gdzie Drawa łączy kolejno jeziora Krzywe (zwane też Górnym), Krąg, Długie, Głębokie i Małe. Następnie płynie przez Prosino i Żerdno, znane również jako Srebrne, i wpływa do jeziora Drawsko – najgłębszego w województwie zachodniopomorskim, a zarazem drugiego pod względem głębokości jeziora w Polsce.
Przed Złocieńcem (Falkenburg) na trasie rzeki leży Wilczkowo, wymieniane w jednym z opisów wśród jezior, przez które przepływa rzeka. Na tym odcinku znajduje się również Jezioro Rzepowskie. W Drawsku Pomorskim (Dramburg) koryto rozdziela się na dwie odnogi. Przed Lubiem leży też na trasie rzeki jezioro Krosino (Krössinsee); w jednym z wykazów jezior wymieniono je jednak dopiero po Lubiu.
Obszar Drawskiego Parku Krajobrazowego rzeka opuszcza jeszcze przed ujściem prawobrzeżnej Kokny, które znajduje się około 3,5 km za mostem w Rzęśnicy. Mniejsza z dwóch odnóg, na które Drawa dzieli się w Drawsku Pomorskim, ma 700 m długości.
Źródłowy odcinek Drawy chroni utworzony 29 grudnia 1987 roku rezerwat krajobrazowy Dolina Pięciu Jezior o powierzchni 228,78 ha. Rezerwat leży w gminie Połczyn-Zdrój w powiecie świdwińskim, 7 km na południowy wschód od Połczyna-Zdroju, i ciągnie się na długości 4,2 km po obu stronach drogi wojewódzkiej nr 163, łączącej Połczyn-Zdrój z Czaplinkiem. Źródła i górny bieg rzeki z ciągiem pięciu jezior leżą tu w rynnie polodowcowej głębokiej na 30–55 m, porośniętej lasem bukowym z domieszką świerka i modrzewia. Z jezior tych Krzywe nosi też nazwę Górne, a Krąg – Okrągłe.
Ochrona ma na celu zachowanie ekosystemu źródłowego rzeki wraz z buczyną pomorską, torfowiskami niskimi i zbiorowiskami roślin wodnych. Liczne są tu stanowiska rzadkich roślin chronionych, m.in. grążela żółtego, grzybieni białych, wawrzynka wilczełyko, kukułki szerokolistnej, nasięźrzału pospolitego, przytulii wonnej i przylaszczki pospolitej. Rezerwat leży w Drawskim Parku Krajobrazowym i w obszarze chronionego krajobrazu „Pojezierze Drawskie”, a także na terenie dwóch obszarów sieci Natura 2000: obszaru specjalnej ochrony ptaków „Ostoja Drawska” (PLB 320019) i specjalnego obszaru ochrony siedlisk „Jeziora Czaplineckie” (PLH 320039). Nadzór nad nim sprawuje Nadleśnictwo Połczyn.
Dolinę Pięciu Jezior nazywa się też Szwajcarią Połczyńską ze względu na malownicze otoczenie: stosunkowo wysokie, przekraczające 200 m wzgórza morenowe, pokryte lasami i pastwiskami. Przez rezerwat prowadzą dwa znakowane szlaki turystyczne łączące Połczyn-Zdrój z Czaplinkiem: niebieski Szlak Szwajcarii Połczyńskiej i czerwony Szlak „Solny”.
Poniżej jeziora Lubie (Großer Lübbesee) rzeka przepływa przez jeziora Wielkie i Małe Dębno, wkracza na Poligon Drawski i mija wieś Prostynię w gminie Kalisz Pomorski. Wśród jezior tego odcinka wymienia się ponadto Zły Łęg.
Według jednego z opisów za jeziorami Lubie i Wielkie Dębno rzeka płynie na południe przez tereny zalesione i rzadko zamieszkane.
Kolejnym miastem jest Drawno, gdzie mieści się siedziba Drawieńskiego Parku Narodowego. Przez park płynie zarówno sama Drawa, jak i jej dopływ Płociczna, a na trasie rzeki leżą jeziora Adamowo i Grażyna. Rzeka opuszcza park w okolicy Starego Osieczna (Hochzeit). Według jednego z opisów od jeziora Lubie aż do Noteci, mijając Stare Osieczno, płynie ona przez piaszczysty teren porośnięty sosną. Przez most na Drawie przy Starym Osiecznie przebiega droga krajowa nr 22, dawniej Reichsstraße 1.
Na końcowym odcinku rzeka wyznacza granicę między województwami wielkopolskim i lubuskim. Wśród nadrzecznych miejscowości wymienia się też Przedborowo. Ujście znajduje się przy Bielicach Nowych, w rejonie Krzyża Wielkopolskiego (Kreuz), poniżej którego Drawa oddaje swoje wody Noteci. W dolnym biegu rzeka ma około piętnastu metrów szerokości, a 140 ze 186 kilometrów jej biegu przypada na województwo zachodniopomorskie. Za pośrednictwem Noteci, Warty i Odry wody Drawy trafiają do Bałtyku.
Jezioro Żerdno leży w gminie Czaplinek w powiecie drawskim, przy drodze z Czaplinka do Połczyna-Zdroju, w sąsiedztwie wsi Stare Drawsko; z jeziorem Drawsko łączy je Drawa. Ma powierzchnię 2,05 km², do 3 km długości i do 1,1 km szerokości, a jego średnia głębokość wynosi 15,2 m, maksymalna zaś – 36 m; zwierciadło wody leży na wysokości 128,5 m n.p.m. Drugą nazwę, Jezioro Srebrne, zawdzięcza czystości wody, zaliczanej do I klasy; w 2011 roku jezioro zakwalifikowano do II klasy czystości wód. Dość niskie brzegi porastają las liściasty i brzoza, a z ryb łowi się tu m.in. okonie ważące do 2 kg.
Jezioro Drawsko, nad którym leży Czaplinek, ma charakter rynnowy: powstało tam, gdzie krzyżuje się kilka głębokich rynien polodowcowych. Zwierciadło wody zajmuje 1781,5 ha, a objętość jeziora wynosi 331 443,5 tys. m³. Według publikacji z 1991 roku największa głębokość sięga 82,2 m, a średnia – 17,7 m; głębsza w Polsce jest jedynie Hańcza. Jezioro ma maksymalnie 10,6 km długości i 6,6 km szerokości, a wysokość lustra wody podaje się w przedziale od 128,3 do 128,7 m n.p.m. Na jeziorze znajduje się 12 wysp; największa z nich, Bielawa, jest piątą co do wielkości wyspą jeziorną w Polsce.
Lubie, zwane też Jeziorem Lubieszewskim (do 1945 roku po niemiecku Gross Lübbe-See), leży w gminie Złocieniec, na południowy wschód od Drawska Pomorskiego. Zajmuje 1487,5 ha, ma 14,1 km długości i do 46,2 m głębokości; lustro wody leży na wysokości 95,5 m n.p.m. Na jeziorze jest 5 wysp: Sołtysie, Rybaki, Kamieniec, Ptaszyniec i Wyspa Bezimienna, a nad brzegami leżą Gudowo, Lubieszewo, Karwice i osada Błędno. Południowy brzeg porasta Puszcza Drawska; od strony Karwic są to Bory Karwickie, w których mieści się Poligon Drawski – ta część brzegu jest niedostępna dla osób cywilnych. Turystyka rozwija się prężnie tylko na pozostałych brzegach: nad jeziorem działa co najmniej 7 ośrodków wypoczynkowych, są też kwatery prywatne, kempingi i pola namiotowe. Badania z lat 1998 i 1999 potwierdziły obecność w jeziorze drobnych skorupiaków należących do reliktowych gatunków polodowcowych: Mysis oculata v. relicta i Pallasea quadrispinosa.
Wielkie Dębno, zwane też Wielkim Dąbiem (niem. Gr. Damm See), to polodowcowe jezioro rynnowe na Równinie Drawskiej, w gminie Drawsko Pomorskie, w pobliżu jeziora Lubie, około 1400 m na południe od Żołędowa. Ma 97,5 ha powierzchni, do 1700 m długości i do 300 m szerokości, a jego średnia głębokość wynosi 4,2 m, maksymalna zaś – 8,1 m. Objętość jeziora wynosi 3828,4 tys. m³, a lustro wody leży na wysokości 89,8 m n.p.m.
W górnym odcinku Drawa przepływa przez liczne jeziora. Rzeka wije się tam wśród lasów i łąk, a jej nurt jest spokojny, chwilami wręcz leniwy. W tej części dominuje kierunek zachodni i południowo-zachodni; dopiero niżej rzeka skręca na południe i ten kierunek przeważa w całym jej biegu.
Poniżej jeziora Lubie rzeka zmienia charakter. Koryto się wypłyca, woda przyspiesza, dno robi się kamieniste – i rzeka zaczyna przypominać cieki górskie. W obrębie parku narodowego Drawa jest za to szeroka i głęboka, choć nadal wartka, a w korycie leży mnóstwo przeszkód w postaci powalonych drzew. Brzegi są tam przeważnie wysokie i porasta je drzewostan.
Za granicą parku, na ostatnim odcinku do ujścia, nurt ponownie łagodnieje. Rzeka jest tu szeroka i przybiera cechy typowego cieku nizinnego.
Dane o wymiarach rzeki różnią się w zależności od źródła. Według jednych Drawa ma 185,9 km długości, a powierzchnia jej zlewni wynosi 3296,4 km²; inne podają wartości zaokrąglone: 186 km i 3296 km². Najbardziej odstają dane, według których rzeka mierzy 192 km, a jej dorzecze zajmuje 3291 km².
Średni spadek rzeki określa się na 0,61%, a przepływ – na 19 m³/s. Drawa jest najdłuższą rzeką Pojezierza Drawskiego i drugim co do wielkości prawobrzeżnym dopływem Noteci. W podziale fizycznogeograficznym jej trasa obejmuje Pojezierze Drawskie, Równinę Drawską, a częściowo także Pojezierze Wałeckie i – już przy samym ujściu – Kotlinę Gorzowską.
Wysokość źródła szacuje się również na około 200 m n.p.m., a ujścia – na około 30 m n.p.m.; według innych danych ujście leży na wysokości powyżej 27 m n.p.m. Obok przepływu 19 m³/s podaje się także średni przepływ 21,3 m³/s.
Według jeszcze innych danych średni roczny przepływ Drawy wynosi 15 m³/s.
W kilometrażu liczonym od ujścia źródło przy osadzie Zdroje w sołectwie Ogrodno leży na 185,9 km. Jezioro Drawsko przypada na 167,7 km, Krosino – na 157,6 km, Lubie – na 119,6 km, a Wielkie Dębno – na 101,0 km. Spośród miast Złocieniec leży na 150,4 km, Drawsko Pomorskie – na 131,3 km, a Drawno – na 69,7 km.
Według tego samego kilometrażu dopływy uchodzą do Drawy w następujących miejscach: Wąsowa na 149,4 km, Kokna na 147,8 km, Studzienica na 102,7 km, Drawka na 95,5 km, Drawica na 80,0 km, Korytnica na 50,0 km, Sucha na 30,4 km, Mierzęcka Struga na 19,0 km, Szczuczna na 17,4 km, Pokrętna na 6,2 km, a Człopica na 4,5 km.
Jeden z wykazów dzieli dopływy Drawy na rzeki, strugi i kanał. Do rzek zalicza się Człopicę, Koknę, Korytnicę, Mierzęcką Strugę, Płociczną, Pokrętną, Słopicę i Wąsową. Do strug należą Bagnica, Drawisko, Drawka, Głęboka, Miedznik, Moczel, Pełknica, Radówka, Sitna, Studzienica, Sucha, Szczuczna oraz Wilżnica. Osobno wymienia się kanał Prostynia.
Inny wykaz dopływów pokrywa się z tym podziałem niemal całkowicie, brakuje w nim jednak Człopicy, a dwie nazwy zapisano odmiennie: Drawsko zamiast Drawiska i Miedzniki zamiast Miedznika.
Dopływy można też podzielić według brzegu. Za największe lewe uznaje się Płociczną, Korytnicę i Drawicę, za największe prawe – Mierzęcką Strugę oraz Koknę. Drawicy nie ma przy tym w żadnym z dwóch wcześniej wymienionych wykazów. Według jednego z opisów Mierzęcka Struga (Mehrenthiner Fließ) ma 45 km, a Kokna (Küchenfließ) – 24 km długości.
Niekiedy do najważniejszych lewych dopływów zalicza się, obok Korytnicy i Płocicznej, także Słopicę i Wąsową.
Lewobrzeżna Płociczna ma 48,05 km długości (według innych danych – około 51 km), a jej zlewnia zajmuje 446,87 km². Wypływa niedaleko Mirosławca i płynie przez Pojezierze Wałeckie, a następnie wzdłuż granic województw zachodniopomorskiego, lubuskiego i wielkopolskiego, przepływając m.in. przez jeziora Sitno, Płociczno i Ostrowite. W dolnym biegu przecina Drawieński Park Narodowy, a wzdłuż jej koryta ciągną się lasy Puszczy Drawskiej; ujście leży na północ od Starego Osieczna, na wysokości około 40 m n.p.m. Przez długi czas, aż do I rozbioru, rzeka wyznaczała granicę Polski z Brandenburgią, a potem z Prusami. W 1949 roku niemiecką nazwę Plötzenfliess urzędowo zastąpiono polską.
Korytnica, również lewobrzeżna, płynie przez Pojezierze Wałeckie; jej długość podaje się jako 37 km lub 34 km. Źródła ma koło Mirosławca, a do Drawy uchodzi na terenie Drawieńskiego Parku Narodowego, w okolicy wsi Bogdanka. Otaczają ją głównie lasy; w wodzie przeważają pstrągi i lipienie, liczne są żeremia bobrów, a z ptaków można spotkać bieliki. Polską nazwę wprowadzono urzędowo w 1949 roku w miejsce niemieckiej nazwy Körtnitz-Fluss.
Mierzęcka Struga, zwana też Mierzęcinką, jest prawym dopływem płynącym przez województwa zachodniopomorskie i lubuskie. Jej długość podaje się jako około 55 km albo 45 km, a powierzchnię zlewni – jako 500 km² albo ponad 556 km². Górny bieg, zwany strugą Ogardna, uchodzi do jeziora Osiek; rzeka płynie m.in. przez Dobiegniew i Mierzęcin, a dolnym odcinkiem – przez lasy Puszczy Drawskiej. Stanowi szlak kajakowy. Obecną nazwę nadano urzędowo w 1949 roku; wcześniej rzeka nosiła niemiecką nazwę Mehrentiner Fliess.
Prawobrzeżna Kokna, zwana też Koczynką lub Kokawką, ma 23,9 km długości, zlewnię o powierzchni 142,4 km² i przeciętny spadek 0,6‰. Zaczyna się w lesie 4 km na północ od wsi Gawroniec, przepływa przez jeziora Ostrowiec (Ostrowieckie) i Dołgie, a kilka kilometrów poniżej Dołgiego przyjmuje Rakoń. Od jeziora Ostrowiec do ujścia prowadzi szlak kajakowy o długości 12,5 km. W marcu 1949 roku niemiecką nazwę Küchenfliess zastąpiono urzędową formą Kokawka, a w październiku tego samego roku – nazwą Kokna. Badania przeprowadzone w 2009 roku w Darskowie, 2,2 km od ujścia, wykazały dobry stan jej wód.
Lewobrzeżna Drawica, nazywana też Mąkowarką, płynie przez Pojezierze Drawskie w powiecie drawskim i ma zlewnię o powierzchni 121 km². Jej długość podaje się jako 17, 18, 22, 24 lub 26 km. Trudno jednoznacznie wskazać, gdzie leżą jej źródła: przyjmuje się, że Drawica zaczyna się w okolicy jeziora Giżyńskiego, między nim a jeziorem Orle Małe, lecz jeśli za jej początek uznać dłuższy i bardziej wartki potok spod wsi Poźrzadło Wielkie, długość rzeki wzrasta do 22 km. Jedynym miastem nad rzeką jest Kalisz Pomorski; wkrótce po przepłynięciu przez jezioro Mąkowarskie Drawica uchodzi do Drawy. Jest nizinnym potokiem żwirowym płynącym przez tereny leśne i rolne. Jako jej niemieckie nazwy podaje się Dragebrach-Fließ i Ankrowfließ.
W rzece żyje ponad trzydzieści gatunków ryb, m.in. płoć, okoń, kiełb, kleń, miętus, pstrąg, lipień, brzana, leszcz, piekielnica i krąp. Do rzadkości należą troć wędrowna, strzebla potokowa, głowacz białopłetwy oraz certa.
Nad rzeką i w jej wodach występują ponadto myszołowy, krasnorosty, gąbki, jeżogłówki i rdestnice, a więc przedstawiciele ptaków, glonów, bezkręgowców i roślin wodnych.
Ochrona obejmuje Drawę praktycznie od pierwszego metra. Źródła leżą w Drawskim Parku Krajobrazowym, a początkowy odcinek biegnie przez rezerwat przyrody Dolina Pięciu Jezior. W 1974 roku na trasie rzeki powstał rezerwat Drawa.
Szesnaście lat później, w 1990 roku, utworzono Drawieński Park Narodowy. Park ten, obok jeziora Drawsko, wymienia się wśród obiektów położonych na trasie rzeki. Południowym odcinkiem Drawa płynie przez Puszczę Drawską.
Park, powołany 1 maja 1990 roku na obszarze 8691,50 ha, zajmuje obecnie 11 535,66 ha na pograniczu województw lubuskiego, zachodniopomorskiego i wielkopolskiego, a jego otulina ma 352,67 km². Leży na Równinie Drawskiej, w kompleksie Puszczy Drawskiej, a jego południowa granica biegnie wzdłuż drogi krajowej nr 22. Lasy pokrywają 83% jego powierzchni, jeziora i rzeki zajmują 10%, a głównymi rzekami są Drawa i Płociczna.
Na terenie parku wyznaczono 12 obszarów ochrony ścisłej; w części zachodniopomorskiej jednym z nich jest Przełom Drawy, a w części lubuskiej są to m.in. Moczele – Żeleźnica i Rynna Moczelska. W parku wytyczono też ścieżkę geologiczną „Petrografia terenów nad Drawą” o długości 3,8 km. Istnieją plany powiększenia parku o około 18 118 ha; nowy obszar objąłby m.in. całą dolną Drawę aż po Krzyż.
Nad rzeką znajdują się dwie małe elektrownie wodne z przełomu XIX i XX wieku. Starszą z nich, elektrownię Kamienna w Głusku, budowano od 1896 roku.
Kamienna, jedna z najstarszych elektrowni wodnych w Polsce, stoi około 1 km na południowy zachód od osady Głusko, w Drawieńskim Parku Narodowym, na terenie województwa lubuskiego. Ma moc 0,96 MW i należy do Zespołu Elektrowni Wodnych Koronowo. Jej budowę rozpoczęto w 1896 roku; prąd wykorzystywano początkowo do produkcji karbidu, a od 1909 roku zakład zasilał powiaty Arnswalde (choszczeński), Pyritz (pyrzycki) i Friedeberg Nm. (strzelecki) oraz części powiatu Soldin (myśliborskiego). Zespół złożony z budynku głównego, budynku gospodarczego i rozdzielni jest zabytkiem techniki wysokiej rangi; elektrownię można zwiedzać po uzgodnieniu z obsługą.
W latach 40. XX wieku planowano włączenie zakładu do tzw. kaskady Drawy z piętrzeniami w Mostnikach, Moczelach, Zatomiu i Barnimiu; zamierzeń tych nie zrealizowano. W 2012 roku elektrownię gruntownie zmodernizowano: wykonano nowe bliźniacze turbiny Francisa o znacznie wyższej sprawności, a oryginalne generatory unowocześniono. Turbiny wyprodukowała, a modernizację przeprowadziła firma ZRE Gdańsk S.A.
Druga elektrownia znajduje się w Borowie (Alt Springe) i ma dwa generatory o łącznej mocy 1 MW; różnica poziomów wody wynosi tam dziewięć metrów. Jej powstanie datuje się według różnych źródeł na rok 1917 albo 1918.
Samo Borowo to wieś w gminie Kalisz Pomorski, w sołectwie Suchowo, położona około 4 km na północny zachód od Suchowa, nad uchodzącym do Drawy kanałem Prostynia oraz nad jeziorami Prostynia i Mielno.
W 2006 roku zbadano jakość wody w punktach pomiarowo-kontrolnych monitoringu rzeki. Na 104,5 km od ujścia, poniżej jeziora Lubie, w Żołędowie, wody zaliczono do III klasy jakości. Taki sam wynik uzyskano w punkcie oddalonym o 50,4 km od ujścia, powyżej miejsca, w którym uchodzi Korytnica – w Bogdance, przy moście Zatom–Niemieńsko.
Oceniano także wody jezior, przez które przepływa Drawa. W 2009 roku wody jeziora Drawsko zbadano w 5 punktach w ramach monitoringu diagnostyczno-operacyjnego: stan ekologiczny uznano za umiarkowany (III klasa), chemiczny – za dobry, a w ogólnej dwustopniowej ocenie stan wód określono jako zły. Wcześniej, w 1996 roku, jezioro otrzymało III klasę czystości i I kategorię podatności na degradację biologiczną. Wody Wielkiego Dębna zaliczono do III klasy jakości.
Osobną kwestią jest los polskiej populacji łososia. Ostatnim aktem jej wyginięcia stało się odmulanie zbiornika przy elektrowni Kamienna, prowadzone w latach 1982–1983.
Zamulenie tarlisk po odmulaniu zbiornika Kamiennej utrzymywało się aż do jesieni 1985 roku. Łosoś drawski odbywał tarło w Płocicznej do około 1985 roku; obecnie pojawia się w niej jeszcze troć wędrowna, występują też pstrąg potokowy i lipień.
Przez ponad cztery stulecia rzeka pełniła funkcję granicy. Od 1368 do 1772 roku rozdzielała Brandenburgię i Polskę, a do czasów reformacji biegła nią również granica biskupstw kamieńskiego i poznańskiego. W okresie pruskim wyznaczała rozgraniczenie Nowej Marchii i zachodniopruskiego Obwodu Nadnoteckiego (niem. Netzedistrikt) – na odcinku od wsi Piaseczno (Blumenwerder) w ówczesnym powiecie szczecineckim (Landkreis Neustettin) aż po ujście.
Liczne jeziora polodowcowe wyrównywały przepływ, dzięki czemu Drawę wykorzystywano do spławu drewna. Elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm podejmował w 1680 i 1681 roku starania, by uczynić ją żeglowną i ożywić wymianę handlową między Pomorzem Tylnym a Nową Marchią. W XVIII i XIX wieku rzeka była żeglowna aż do Starego Osieczna, przy czym barki pod prąd trzeba było holować z brzegu.
Według innych opisów rzeka służyła jako droga wodna już od XIV wieku, a od 1700 roku spławiano nią miód z Drawska do Frankfurtu; żegluga miała się utrzymać aż do II wojny światowej.
Przeprawę przy Starym Osiecznie uznaje się za miejsce historyczne. Najprawdopodobniej to właśnie w jej pobliżu ostatni suwerenny książę Pomorza Gdańskiego Mestwin II przyjął w układzie przy moście na Drawie – po raz drugi – część Pomorza Tylnego w lenno od margrabiów brandenburskich. Tam też rozegrał się jeden z ostatnich militarnych epizodów upadku III Rzeszy.
Najstarszy zapis związany z jeziorem Drawsko pochodzi z 1286 roku i zachował się w odpisie z 1290 roku: książę wielkopolski Przemysł II nadał w nim templariuszom puszczę nad Drawą w ziemi czaplińskiej, w pobliżu jeziora zwanego „Dravzk”. W 1361 roku preceptor joannitów Herman de Werberge nadał Ludekinowi i Jerzemu Golczom wieś Plumward (obecnie Piaseczno), a wraz z nią m.in. jazy na Drawie między jeziorami Drawsko i Rzepowo.
Zachowany opis jeziora Drawsko z 1480 roku odnotowuje, że zasila je Drawa i że od niej pochodzi jego nazwa; nad brzegiem stał wówczas znaczny zamek Drahim. W 1565 roku zamek ten umiejscowiono między jeziorami Drawsko i Zarębie (obecnie Żerdno).
Stare Osieczno, w którego rejonie Drawa opuszcza park narodowy, to wieś w gminie Dobiegniew w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w województwie lubuskim. Po raz pierwszy wspomniano ją w 1337 roku, gdy istniał tu gród obronny na pograniczu ziem polskich i pomorskich. W XIV wieku powstał we wsi zamek rodziny Wedlów, zdobyty w 1406 roku przez wojska polskie na rozkaz króla Władysława Jagiełły (Wedlowie byli związani z Krzyżakami); w XIX wieku na wzgórzu zamkowym stanął neogotycki kościół. Pierwotna polska nazwa wsi z XIII wieku brzmiała Oszeczno; po niemiecku nazywano ją Ohziet-Ochozist i Hochzeit, na polskich mapach od XVII wieku występowała jako Wesołowo, a w XIX wieku – jako Wesołów lub Wesoła.
Układ przy moście na Drawie zawarto 3 września 1273 roku między margrabiami brandenburskimi Johannem, Ottonem i Konradem I a księciem Pomorza Gdańskiego Mestwinem II, za pośrednictwem biskupa kamieńskiego Hermanna. Mestwin przyjął w nim od margrabiów w lenno ziemie Schlawe, Rügenwalde i Stolp na Pomorzu Tylnym, podobnie jak już wcześniej w układzie lennym z Arnswalde, który obejmował jednak także inne części Pomorza Gdańskiego. Przyczyna ponownego zawarcia umowy nie została jednoznacznie wyjaśniona; argumentowano, że pierwszy układ mógł zostać w międzyczasie rozwiązany. Historycy przypuszczają, że układ zawarto przy umocnionym założeniu obronnym, które zapewne chroniło most na Drawie przy przejściu Dragepass koło Hochzeit (Starego Osieczna), w późniejszym powiecie Arnswalde, mniej więcej tam, gdzie potem rzekę przekraczała Reichsstraße 1.
Szlak kajakowy imienia ks. kard. Karola Wojtyły zaczyna się w Czaplinku nad jeziorem Drawsko, gdzie do ujścia pozostaje 173 km, a kończy w Krzyżu, na 2,4 km. Według innych opisów imię tego patrona nosi cały odcinek od Czaplinka do Noteci.
Poligon dzieli szlak na dwie odrębne części: północną, prowadzącą przez Drawski Park Krajobrazowy i Pojezierze Drawskie, oraz południową, wiodącą przez Drawieński Park Narodowy i Puszczę Drawską. Na większości odcinków spływ jest wygodny, z lokalnymi utrudnieniami; wewnątrz parku narodowego bywa miejscami trudny i nabiera cech podgórskich. Na otwartej wodzie jezior Drawsko i Lubie trzeba się liczyć z bocznym wiatrem oraz falą.
Dziś Drawa uchodzi za raj dla miłośników sportów wodnych.
W Starym Osiecznie nad Drawą urządzono pole biwakowe, na którym stoi drewniany krzyż ku czci Jana Pawła II, który kilkakrotnie przemierzał Drawę kajakiem. Inne pole biwakowe znajduje się po prawej stronie ujścia Kokny, już nad Drawą, obok drewnianego mostka. W 2009 roku Drawieński Park Narodowy odwiedziło 27 tys. osób, w tym 12 665 kajakarzy.
Na jednym z fragmentów szlaku spływ jest zabroniony. Chodzi o odcinek między jeziorem Wielkie Dębno (Dąbie Wielkie) a elektrownią wodną Borowo, na którym rzeka przecina zamkniętą część Poligonu Drawskiego. Zakaz wynika z tego, że jest to centralny punkt upadku pocisków, a koryta nikt nie oczyszcza z niewybuchów ani innych niebezpiecznych materiałów. Według innych opisów strefa zakazu sięga od Lubia po Prostynię.
Drawa służy jednak nie tylko kajakarzom. Szósta edycja Mistrzostw w chodzeniu po Drawie, otwartego amatorskiego rajdu przeprawowego w górę rzeki, odbyła się w 2016 roku w gminie Drawsko Pomorskie.
W pobliżu rzeki stoi kilka zabytkowych budowli. Jedną z nich jest zamek drahimski, wzniesiony w 1360 roku przez zakon joannitów, a obecnie pełniący funkcję muzeum. Na trasie rzeki znajduje się także czternastowieczny zamek Wedlów.
W pobliżu kempingu w Kotlinie zachowały się bunkry, a na jednym z brzegów, w Moczelach, leży głaz znany jako Wydrzy Głaz.
Zapisy nazwy rzeki sięgają połowy XIII wieku. Pod rokiem 1251 pojawia się forma „Drawa”, w 1363 – „Drawe”, a w latach 1470–1480 zwrot „in Drawa”. Samego pochodzenia nazwy językoznawcy nie ustalili jednoznacznie.
Wielu badaczy uznaje nazwę za przedsłowiańską. Argumentem jest zbieżność z nazwą Drawy uchodzącej do Dunaju, z norweską Driwą płynącą koło Oppdal oraz z nazwami europejskich jezior – bałtyckie Drawe pod Morągiem odnotowano w 1303 roku. Wywodzi się ją wówczas od indoeuropejskiego rdzenia *dreu- lub *drou- o znaczeniu „bieg”, „płynięcie”, z dodanym przyrostkiem -a.
Konkurencyjna hipoteza wiąże nazwę ze słowiańskim przymiotnikiem dravy, odpowiadającym polskiemu „szybki”, „gwałtowny” i używanym także w odniesieniu do wody; jest on poświadczony w czeszczyźnie i słowacczyźnie. Zupełnie inny wywód wskazuje indoeuropejski rdzeń *dʰreybʰ- o znaczeniu „jechać, ciągnąć”, jego germański wariant *drag-a- oraz – dla porównania – staroindyjskie dravati, czyli „biec”. W językach słowiańskich draga oznacza też „miła”.
W 1949 roku urzędowo wprowadzono nazwę Drawa, zastępując nią wcześniejszą niemiecką nazwę Drage. W języku czeskim używa się też formy Dráva, a w rosyjskim i ukraińskim – zapisu Драва.
Od nazwy rzeki pochodzi nazwa jeziora Drawsko, utworzona za pomocą przyrostkowego formantu przymiotnikowego *-ьsko, wyrażającego przynależność. Notuje się ją od drugiej połowy XIII wieku: po raz pierwszy w łacińskim dokumencie z 1286 roku jako „Dravzk”, w 1291 roku jako „Draviczka”, a w 1480 roku jako „Drawsko” i „Drowsko”. Na mapie z 1789 roku jezioro opisano jako „Draziger See”, a w 1944 roku odnotowano formę „Dratzig See”. Polski egzonim Drawsko podano na polskiej mapie wojskowej z 1938 roku, a urzędowo wprowadzono go w 1949 roku w miejsce niemieckiej nazwy Dratzig-See.
Drawa uchodzi do Noteci.
Opracowano na podstawie artykułu Drawa (dopływ Noteci) w polskiej Wikipedii oraz odpowiadających mu artykułów w Wikipedii niemieckiej, angielskiej, czeskiej, rosyjskiej, ukraińskiej, litewskiej; wykorzystano także artykuły: Rezerwat przyrody Dolina Pięciu Jezior, Żerdno (jezioro), Drawsko (jezioro), Lubie (jezioro w województwie zachodniopomorskim), Wielkie Dębno, Kokna, Płociczna, Korytnica (dopływ Drawy), Mierzęcka Struga, Drawica, Stare Osieczno, Vertrag an der Dragebrücke (Wikipedia w wersji niemieckiej), Elektrownia Wodna Kamienna, Borowo (województwo zachodniopomorskie), Drawieński Park Narodowy, Obwód Nadnotecki (licencja CC BY-SA 4.0); dane liczbowe: Wikidane, a tam, gdzie różnią się od cytowanego artykułu, wartości podane w samym artykule. Pozostałe rzeki: spis rzek Polski.
Rzeki Polski › Drawa