| Długość | 168 km |
|---|---|
| Powierzchnia dorzecza | 2725 km² |
| Średni przepływ | 21,8 m³/s (przy ujściu) |
| Źródło | Imienko |
| Uchodzi do | Morza Bałtyckiego |
Rega płynie w całości w granicach województwa zachodniopomorskiego, w północno-zachodniej części kraju. Przecina Pojezierze Zachodniopomorskie, a niżej Pobrzeże Szczecińskie. Pod względem przepływów jest drugą rzeką województwa, a wśród rzek przymorza należy do największych; w klasyfikacji najdłuższych rzek Polski zajmuje dwudzieste czwarte miejsce.
Długość rzeki podaje się bardzo różnie: w publikacjach pojawiają się wartości 167,8 km, 172 km i 199 km. Rozrzut wynika z dużej krętości koryta – na niektórych odcinkach rzeka meandruje bardzo silnie, więc zależnie od dokładności, z jaką mierzy się długość koryta lub dna doliny, wyniki znacznie się różnią.
Rega płynie przez trzy powiaty – świdwiński, łobeski i gryficki – oraz przez sześć miast. Na rzece pracuje osiem małych elektrowni wodnych o łącznej mocy około 2,6 MW. Rzeka kończy bieg w Mrzeżynie, a jej odcinek ujściowy wchodzi w skład akwatorium tamtejszego portu morskiego, z którego korzystają kutry rybackie i niewielkie jachty.
Za początek Regi nowsze opracowania przyjmują miejsce położone na wysokości 177,5 m n.p.m., około 0,3 km na południowy wschód od osady Imienko koło Bronowa, w gminie Połczyn-Zdrój, na Wysoczyźnie Łobeskiej lub Pojezierzu Drawskim. Stamtąd rzeka płynie na południe, w stronę jeziora Resko Górne, i łączy się z ciekiem wypływającym z jego północnego brzegu. Takie położenie źródła potwierdza Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, opracowana w 2007 roku przez Zakład Hydrografii i Morfologii Koryt Rzecznych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej na zlecenie Ministra Środowiska RP.
Obszar źródłowy leży na Pojezierzu Pomorskim, między Świdwinem a Złocieńcem. Struga spod Imienka wypływa około 4 km na północ od jeziora Resko Górne, położonego koło Nowego Reska. Samo Imienko to osada śródleśna w powiecie świdwińskim, położona 1,5 km na południowy zachód od Bronowa; źródła Regi znajdują się w lesie.
Dawniej za jezioro źródłowe Regi uważano Resko Górne na Pojezierzu Drawskim. Wypływa z niego strumień, który biegnie na północny zachód i łączy się z Regą od północy; pobliskie tereny podmokłe leżą na wysokości około 146 m n.p.m. Resko Górne jako źródło rzeki wskazywało także rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z 1948 roku.
Na niemieckiej mapie urzędowej z 1936 roku oba cieki nosiły nazwę Rega, rozróżnioną dopiskami: ciek wypływający z jeziora figurował jako Rega (See Graben), a struga spod Imienka – jako Rega (Steinbruch Graben).
Resko Górne, niegdyś uznawane za jezioro źródłowe, zajmuje według różnych danych od 50,7 do 51,1 ha, ma do 5,0 m głębokości i mieści 1358,4 tys. m³ wody; jego zwierciadło leży na wysokości 144,8 m n.p.m. Badania z 1994 roku zaliczyły jego wody do III klasy czystości, a samo jezioro do III kategorii podatności na degradację biologiczną. Nad wschodnim brzegiem leży osada Stare Resko, a nad północno-zachodnim – wieś Kapice. Administrujący jeziorem Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (RZGW) w Szczecinie utworzył obwód rybacki obejmujący Resko Górne i Jezioro Klęckie oraz cieki łączące oba akweny z Regą: Dopływ z Jeziora Klęckiego i Dopływ z jeziora Resko Górne.
Poniżej jeziora rzeka płynie na południowy zachód, a po połączeniu ze strumieniem wypływającym z Jeziora Klęckiego skręca na północ i biegnie wąską rynną o przebiegu południkowym. Między Przyrzeczem a Bierzwnicą uchodzi do niej z prawej strony struga Włosień. Za mostem drogi łączącej Bierzwnicę z Kluczkowem (kilometr 149,8) Rega przyjmuje z prawej dopływ z Czarnolesia. Niżej, za mostem linii kolejowej nr 421 (kilometr 147,9), wpada do niej z lewej strony dopływ z Kluczkowa.
Most drogi wojewódzkiej nr 152 rzeka mija w kilometrze 145,8, a za wsią Sława skręca na północny zachód i przyjmuje wody dopływu z Dąbrowy Białogardzkiej. Za mostem na drodze Rogalino–Niemierzyno (kilometr 140,6) koryto zwraca się na północ, a za mostem linii kolejowej nr 202 – całkiem na zachód. Następnie z prawej strony uchodzi do Regi dopływ spod Nielepu, po czym rzeka zmienia kierunek na południowo-zachodni.
We wsi Bystrzynka rzekę przegrodzono dwoma progami wodnymi, na których urządzono stawy rybne (kilometr 136,7). Poniżej, za mostem drogi powiatowej w Bystrzynce, uchodzą do niej z prawej strony połączone odpływy jezior Bystrzyno Małe i Bystrzyno Wielkie. Minąwszy most drogi wojewódzkiej nr 162 w kilometrze 134,4, Rega kieruje się na południe i na długich odcinkach płynie wśród łąk.
W Świdwinie Rega przepływa najpierw – w kilometrze 131,2 – pod mostem linii kolejowej nr 202, a następnie, przy zamku, pokonuje próg wodny pod mostem ulicy Niedziałkowskiego, którą biegnie droga wojewódzka nr 152 (kilometr 130,9); dalej mija most ulicy Stefana Żeromskiego. Płynąc na południe, jeszcze w mieście przyjmuje z lewej strony dopływ, po czym skręca na południowy zachód i odbiera – również z lewej – wodę z jeziora Wilczkowo, doprowadzaną przez pobliskie stawy. Za mostem ulicy Łąkowej, w kilometrze 130,2, stoi niski jaz nieczynnego młyna.
Kontynuując bieg na południowy zachód, Rega przyjmuje z prawej strony dopływ z Klępczewa, a koło wsi Gola Dolna zatacza duże zakole, przy którym znajdują się wodowskaz „Golniewo Dolne” (kilometr 127,3) oraz wysoka kładka. Dalej meandruje na południowy zachód i mija most drogi wojewódzkiej nr 151 w pobliżu wsi Półchleb. Przed niewielkim zakolem płynie przy zalesionych wzniesieniach morenowych zwanych Gołogórami, które pozostają po lewej stronie, i przepływa pod mostem drogi lokalnej w kilometrze 124,1.
Z lewej strony dopływa woda z jeziora Słonowice, a za mostem drogi z Lipiec (kilometr 122,3), na styku granic gminy wiejskiej Świdwin, gminy Brzeżno i gminy Łobez, Rega przyjmuje w kilometrze 121,0 lewobrzeżną Starą Regę i skręca na północny zachód, gdzie zasila ją struga Klępnica (kilometr 120,0). Stąd kieruje się na południowy zachód i meandruje wąskim korytem. Minąwszy wieś Worowo oraz dwuprzęsłowy wiadukt linii kolejowej nr 202 w kilometrze 116,7, skręca na południowy wschód i przepływa pod mostem nieczynnej linii kolejowej nr 420 (kilometr 115,0); zaraz za nim, w kilometrze 114,6, stoi jaz małej elektrowni wodnej „Prusino”, a nieco dalej most drogi lokalnej Prusinowo–Worowo (kilometr 114,3).
Za jazem rzeka płynie na południowy wschód do kolonii Polakowo, przy której znajduje się most drogi lokalnej z Grabowa (kilometr 111,1). Następnie skręca na południowy zachód, ku Łobzowi, gdzie przepływa obok osadników i oczyszczalni ścieków. Przyjmuje wody strugi Łoźnicy, a poniżej jej ujścia, w kilometrze 107,1, Regę spiętrza jaz małej elektrowni wodnej „Łobez”. Dalej rzeka przepływa pod mostem w ciągu ulicy Pocztowej, którą biegną drogi wojewódzkie nr 151 i 148; przy moście znajduje się wodowskaz „Łobez” (kilometr 106,9). W mieście Rega mija jeszcze most na ulicy A. Segala w kilometrze 106,4, mostek dla pieszych, stały jaz betonowy oraz most ulicy Ludwika Waryńskiego, którą biegnie droga wojewódzka nr 151 (kilometr 105,7).
Tuż pod linią kolejową nr 202 Rega skręca na zachód, mijając po lewej grodzisko „Świętoborzec”, za którym ma połączenie z jeziorem Dybrzno. Potem kieruje się na północ i przyjmuje Reską Węgorzę (kilometr 102,7); od jej ujścia zaczyna silnie meandrować wśród niezamieszkanych terenów leśnych. Płynąc stale na północ, w kilometrze 102,1 mija most drogi powiatowej Dobieszewo–Łobez. Przy jednym z większych zakoli, w kilometrze 98,3, uchodzi do niej dopływ z Zachełmia, niosący wodę z jeziora Helka, a tuż za nim struga Meszna, płynąca z Jeziora Strzemielskiego. Nieco dalej rzeka przepływa pod mostem drogi wojewódzkiej nr 147 (kilometr 98,3) oraz pod mostem drogi lokalnej łączącej Karwowo z Przyborzem.
Dalej Rega płynie przez Karwowskie Łąki, przyjmując z lewej strony dopływ ze śródleśnego jeziora Karwowo i mijając po prawej Górę Dębową (97,6 m n.p.m.). Meandrując w zalesionej dolinie, przepływa w kilometrze 91,3 pod mostem drogi leśnej Bełczna–Karwowo. Przy granicy gminy Łobez przyjmuje z prawej strony dopływ z Przemysława i odtąd płynie na północny zachód. Poniżej mostu drogi lokalnej Łagiewniki – Starogard Łobeski (kilometr 84,0) uchodzi do niej z prawej struga Jasienica, a w dalszych zakolach – również z prawej – dopływ z Gardzina, z lewej zaś dopływ z Lubienia Dolnego.
Dalej rzeka tworzy liczne niewielkie zakola, w kilometrze 77,7 przepływa pod mostem kolei wąskotorowej i płynie na zachód ku Resku, przy którym zatacza dość duże zakole. W granicach miasta mija most bocznicy kolejowej (kilometr 75,7), a nieco niżej kładkę w parku miejskim (kilometr 75,0). W centrum przetrwał dawny jaz młyński, z którego korzysta dziś mała elektrownia wodna; przed nim nisko zawieszono most ulicy Jedności Narodowej, również w kilometrze 75,0. Nad Regą przerzucono ponadto metalową kładkę, przy której znajduje się wodowskaz „Resko”.
Za miastem rzeka mija wieś Świekotki i most drogi lokalnej (kilometr 72,7), po czym kieruje się na południowy zachód. Przed osadą Żerzyno tworzy kilkusetmetrowe wyraźne zakola, między którymi pracuje mała elektrownia wodna „Żerzyno” (kilometr 67,8), a poniżej, w kilometrze 67,2, uchodzi struga Piaskowa. Dalej Rega płynie na zachód i z prawej strony przyjmuje strugę Czernicę.
W okolicy wsi Taczały lustro wody się poszerza i zaczyna się Jezioro Lisowskie (kilometr 65,2) – sztuczny zbiornik zaporowy utworzony na Redze. Po lewej stronie rozciąga się szeroka zatoka z cofką zbiornika, będąca ujściem rzeki Uklei (kilometr 63,8). Rega, zachowując szerokie koryto jeziora zaporowego, skręca na północ; we wsi Lisowo znajduje się zapora ziemna o wysokości 5,6 m, przy której ulokowano małą elektrownię wodną „Likowo” (kilometr 60,8).
Poniżej elektrowni rzeka znów meandruje na północ, ku Płotom. W mieście przepływa pod mostem drogi wojewódzkiej nr 152, pod którym znajduje się jaz małej elektrowni wodnej „Płoty”. Stara część Płotów leży w zakolu Regi, do którego z prawej strony uchodzi dopływ spod Komorowa. Dalej, w kilometrze 55,8, rzeka mija most drogi krajowej nr 6, za którym przyjmuje z lewej strugę Potulinę; potem skręca na północ i w kilometrze 55,4 przepływa pod mostem nieczynnej linii kolejowej nr 420.
Za miastem uchodzi do Regi z prawej strony rzeka Rekowa (kilometr 54,0), a za jej ujściem lustro wody się poszerza i zaczyna się drugi zbiornik zaporowy – Jezioro Rejowickie (kilometr 53,0). Wydłużony akwen wygina się łagodnym łukiem, a w jego środkowej części, przy zachodnim (lewym) brzegu, znajduje się poszerzone ujście Gardominki (kilometr 47,6). Przy wsi Smolęcin wzniesiono zaporę ziemną o wysokości 6,5 m, należącą do małej elektrowni wodnej „Rejowice” (kilometr 45,6).
Za zaporą Rega płynie na północny zachód, ku Gryficom, gdzie nurt zwalnia, a koryto się poszerza. W mieście uchodzi do niej z lewej strony dopływ spod Starkowa, a jeszcze przed centrum rzeka zmienia kierunek na północny. Przepływa pod mostkiem ulicy Strzeleckiej, wpływa do parku miejskiego i pokonuje stojący tam jaz młyński (kilometr 39,7), a następnie przepływa pod mostem ulicy Nadrzecznej, którą biegnie droga wojewódzka nr 105 (kilometr 39,3); za nim, przy lewym brzegu, wznosi się zabytkowa baszta Prochowa. Na północnych przedmieściach rzeka zwraca się na północny wschód, mijając po lewej stronie osadniki dawnej cukrowni, a dalej most nieczynnej kolei wąskotorowej (kilometr 38,3).
Przy prawym brzegu, w pobliżu osady Kowalewo, uchodzi struga Lubieszowa (kilometr 35,5), a w okolicy wsi Górzyca – z lewej strony – Otoczka. Przy wsi Borzęcin nad rzeką przerzucono most drogi lokalnej; niżej uchodzi struga Lubosiel (według jednych źródeł z lewej, według innych – z prawej strony), a rzeka zaczyna płynąć na północ. Kolejnym prawobrzeżnym dopływem jest Mołstowa, uchodząca w kilometrze 27,0. We wsi Kłodkowo (kilometr 27,9) rzeka skręca na północny wschód, a za Gąbinem ponownie obiera kierunek północny; most linii kolejowej nr 402 (kilometr 26,0) mija natomiast, kierując się na północny zachód.
Na przedmieściach Trzebiatowa koryto się rozwidla. Na ramieniu wschodnim, które zachowuje nazwę Rega, stoi jaz energetyczny małej elektrowni wodnej „Trzebiatów II”; główne koryto odchodzi na wschód, a zachodnie ramię, Młynówka, płynie na północ przez centrum miasta (kilometr 15,6). Za rozwidleniem nad rzeką przechodzi most dawnej linii kolejowej nr 407, a Rega kieruje się na północ: przepływa pod mostem Dworcowym, potem skręca na północny zachód i mija most ulicy Mostowej, którą biegną drogi wojewódzkie nr 102 i 109. Za Starym Miastem rzeka ostro skręca na południowy zachód, łączy się z Młynówką i płynie pod murami miejskimi, a niżej przepływa pod kamiennym mostem ulicy Głębokiej (kilometr 13,0), przy którym znajduje się wodowskaz „Trzebiatów”.
Dalej Rega skręca na północ przy Białobokach, gdzie z prawej strony przyjmuje strugę Sarnię (kilometr 12,1). Minąwszy most nieczynnej kolejki wąskotorowej w Nowielicach (kilometr 11,2), kieruje się na północny zachód. Przy jednym z niewielkich zakoli znajduje się ujście strugi Starej Regi, na którym zbudowano jaz ze stacją pomp „Włodarka” (kilometr 7,9). Potem rzeka płynie na północny wschód, silnie meandrując między wałami przeciwpowodziowymi przez zmeliorowane łąki; jej bieg układa się równolegle do wybrzeża, a z lewej strony łączy się ona z Kanałem Mrzeżyno II i Kanałem Mrzeżyno III.
U wejścia do Mrzeżyna, w kilometrze 1,4, przy brzegu wschodnim leży zadrzewiona wyspa, którą opływa zarośnięty kanał, połączony ze zbiornikiem wodnym stacji pomp „Mrzeżyno II”. Właśnie tu bierze początek dawne koryto, nazywane Starą Regą, którym do XV wieku rzeka uchodziła do jeziora Resko Przymorskie. Dziś wodę ze starego koryta oraz z uchodzącej do niego strugi Zgniłej Regi przepompowuje się do rzeki.
Dalej Rega płynie już wolno na północ, przebijając się przez pas zalesionych wydm nadmorskich. W kilometrze 0,5 mija most drogowy; po lewej stronie ma las, po prawej – zabudowania portu. Tworzy tu szerokie akwatorium, którego brzegi wzmocniono betonowymi nabrzeżami. Samo ujście obudowano dwoma falochronami wysuniętymi w morze; zachodni z nich wygina się łukiem ku wschodowi. Rzeka wpada do Bałtyku między falochronami, a w czasie sztormów przyjmuje wody cofki morskiej.
Dawne koryto, nazywane dziś Starą Regą, ma 6,15 km długości i leży na Wybrzeżu Trzebiatowskim, w gminie Trzebiatów, w całości w obrębie obszaru „Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski”. Obwałowania i stacje pomp sprawiły, że stało się ono kanałem o wodzie stojącej, szerokim na kilka metrów; jego odcinki zachodni i wschodni płyną w różnych kierunkach albo stoją. Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski dział wodny Starej Regi przebiega przy ujściu Zgniłej Regi: odcinek zachodni wraz ze Zgniłą Regą należy do zlewni Regi, a wschodni – do zlewni Reska Przymorskiego. Stacja pomp „Mrzeżyno-2” odprowadza wodę ze Starej Regi do niewielkiego zbiornika zamykanego jazem, a stamtąd do Regi; przy ujściu do jeziora działa natomiast stacja pomp „Rogowo-1”, przepompowująca wodę do Reska Przymorskiego. W nurcie dawnego koryta występują stanowiska grążela żółtego.
Do 1945 roku ciek nosił niemiecką nazwę Alte Rega, a w 1949 roku ustalono urzędowo jego polską nazwę – Reskie Błoto. W 2003 roku Rada Ministrów, określając wody istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, użyła nazwy Stara Rega Gryficka, która odróżniała go od dwóch innych cieków noszących nazwę Stara Rega. W 2006 roku Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych wskazała nazwę Stara Rega, określając ciek jako stare koryto, a za recypienta jego wód uznała jezioro Resko Przymorskie. Nad korytem przerzucono dwa mosty: jeden na drodze wojewódzkiej nr 109 przy południowym wjeździe do Mrzeżyna, gdzie Stara Rega uchodzi do Regi przy stacji pomp i jazie, drugi na północ od wsi Roby, którym biegła niegdyś Gryficka Kolej Wąskotorowa.
Resko Przymorskie (niem. Kamper See), do którego Rega uchodziła dawniej, jest płytkim jeziorem przybrzeżnym, oddzielonym od Bałtyku wąską mierzeją; powierzchnia jego zwierciadła jest zmienna i według różnych źródeł wynosi od 553,9 do 668,6 ha, a głębokość maksymalna sięga 2,5 m. Stara Rega wpada do jednej z jego zachodnich zatok, a z morzem łączy jezioro przetoka Regoujście, potocznie nazywana Kanałem Resko; ma ona około 1,3 km długości (według innych danych 1,5 km) i kończy się przy Dźwirzynie (niem. Kolberger Deep). Nad jeziorem leżał port Regoujście, podległy Trzebiatowowi i konkurujący z Kołobrzegiem. Najstarsze pisane wzmianki o jeziorze dotyczą ryb, które klasztorowi mieli dostarczać mieszkańcy wsi rybackiej nadanej norbertanom w 1180 roku.
Wydarzenia z 1456 roku opisywane są dwojako. Według jednych źródeł kołobrzeżanie napadli wówczas zbrojnie na Regoujście i zatopili w porcie statki załadowane kamieniami, odcinając w ten sposób Trzebiatów od morza; według innych statki zatopił, a port zniszczył sztorm. W następnym roku trzebiatowianie przekopali kanał, którym Rega uchodzi odtąd do morza w Mrzeżynie. Nowy port w Mrzeżynie działał do 1497 roku, gdy sztormy zatopiły stojące na kotwicy statki, i aż do 1538 roku nie można było z niego korzystać.
Podobnie jak inne duże rzeki północnych wzniesień Pomorza, Rega bierze początek w strefie morenowej tak zwanego wybrzuszenia pojezierza. W części południowej wykorzystuje wąską rynnę polodowcową, w północnej – szeroką dolinę wód roztopowych. Od Trzebiatowa płynie doliną marginalną na poziomie terasy zalewowej (od 0,5 do 0,8 m n.p.m.), z wąską strefą korytową i szeroką strefą powodziową.
Poszczególne odcinki różnią się krajobrazem i charakterem. Dolny bieg został silnie przekształcony przez melioracje, przede wszystkim przez zabudowę hydrotechniczną, natomiast powyżej Reska rzeka zachowała cechy cieku o naturalnym przebiegu. Środkowa część doliny przecina tereny morenowe o urozmaiconej rzeźbie, a górny odcinek koryta wraz z dopływami ma charakter typowo górski. Mimo budowli przegradzających rzekę koryto na przeważającej długości pozostało naturalne, podobnie jak krajobraz znacznej części doliny.
Średni spadek doliny wynosi w górnym biegu 4‰, a w dolnym 0,3‰. Największy średni spadek, około 2,2‰, Rega osiąga tam, gdzie płynie wąską i zalesioną doliną na pograniczu gmin Brzeżno i Świdwin, na północ od Jeziora Klęckiego, a potem już w samej gminie Świdwin. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu wynosi 3,5 m. Koryto ma od 6 do 30 m szerokości i od 1 do 2 m głębokości, a jego piaszczyste dno pokrywa cienka warstwa mułu.
Spadek doliny zmienia się wyraźnie na kolejnych odcinkach. Od Sławy do ujścia Reskiej Węgorzy (km 145,8–102,7) wynosi przeciętnie 0,97‰, dalej do zapory w Lisowie (km 102,7–60,8) – 0,60‰, a między zaporami w Lisowie i Smolęcinie (km 60,8–45,6) – 0,15‰. Od Smolęcina do ujścia Mołstowy (km 45,6–27,0) wzrasta do 0,44‰, a na ostatnim odcinku, do Bałtyku (km 27,0–0,0), osiąga 0,57‰. Spadek rzeki podaje się także jako 105,8 cm/km. W dolnym biegu Rega ma około 25 m szerokości, a prędkość jej nurtu wynosi 0,2 m/s.
W górnym biegu koryto ma od 5 do 8 m szerokości, a dolina – do 0,5 km. Na początkowym odcinku woda płynie powoli, a nad brzegami rosną kępy drzew oraz lasy sosnowe i świerkowe. Dopiero po kilkunastu kilometrach słabo zarysowana dolina staje się wyraźniejsza, a poniżej ujścia Starej Regi ograniczają ją wysokie krawędzie; nurt przyspiesza, koryto rozszerza się do 15 m, a dolina do 0,5 km. Poniżej Trzebiatowa rzeka meandruje wśród łąk, a przed ujściem, u początku Mrzeżyna, tworzy niewielkie rozlewisko, od którego odchodzi Stara Rega. Koryto skrócono w 1457 roku, gdy przekopano ujście przez zalesione i umocnione wydmy – wcześniej rzeka płynęła równolegle do brzegu morza aż do jeziora Resko Przymorskie.
Spośród wodowskazów, dla których podaje się stany i przepływy charakterystyczne, najdalej od ujścia leży „Golniewo Dolne” (km 127,3). Średni roczny przepływ (SSQ) wynosi tam 2,08 m³/s, najwyższy przepływ (WWQ) – 11,7 m³/s, a najniższy (NNQ) – 0,49 m³/s; skrajne stany wody to 449 cm (WWW) i 316 cm (NNW). Na wodowskazie „Łobez” (km 106,9) przepływ średni wynosi 4,69 m³/s, skrajne przepływy – 20,8 i 1,24 m³/s, a skrajne stany – 240 i 45 cm. Na wodowskazie „Resko”, który według jednych danych leży w kilometrze 74,5, a według innych – w kilometrze 76,6, przepływ średni wynosi 9,05 m³/s, skrajne przepływy – od 3,25 do 32,5 m³/s, a stany wody wahają się od 260 do 442 cm.
Na wodowskazie „Trzebiatów” (km 13,0) średni roczny przepływ wynosi 20,6 m³/s, a najniższy – 6,33 m³/s; najwyższy stan wody to 452 cm, a najniższy – 102 cm. Dla wodowskazu „Mrzeżyno”, położonego 0,5 km od ujścia, dane z 1997 roku podają przepływ średni 21,80 m³/s, średni wysoki przepływ (SWQ) 50,80 m³/s i przepływ najniższy 8,29 m³/s, a także średni wysoki stan (SWW) 280 cm i stan najniższy 134 cm.
Silny prąd rzeki sprawia, że kanał portowy w Mrzeżynie zamarza tylko w czasie ostrych zim. Gdy na Bałtyku zalega dużo lodu, wejście do portu może jednak zostać na krótko zablokowane przez lód spiętrzony w strefie przybrzeżnej wskutek długo wiejącego wiatru z kierunków od północno-zachodniego do północno-wschodniego. Za średni poziom wody w porcie przyjęto 507 cm względem zera w Amsterdamie; silne wiatry zachodnie podnoszą go o około 70–80 cm, a wiatry od lądu mogą go obniżyć do 60 cm poniżej średniego.
W niektórych opracowaniach podaje się inne wartości: długość 188 km, powierzchnię zlewni 2767 km² i średni przepływ 21,1 m³/s. Mrzeżyno, gdzie rzeka uchodzi do Zatoki Pomorskiej, leży według różnych danych 18 km (10 mil morskich) albo 20 km na zachód od Kołobrzegu.
Jako najwyższy przepływ (WWQ) na wodowskazie „Trzebiatów” podaje się 79,6 m³/s. Podczas powodzi w kwietniu 2008 roku przepływ w Trzebiatowie wzrósł jednak do 91,1 m³/s.
Dorzecze zajmuje według różnych źródeł od 2723,3 do 2724,9 km² i rozciąga się na Pobrzeżach Południowobałtyckich oraz na Pojezierzu Zachodniopomorskim. W podziale Polski na jednostki hydrograficzne najwyższego rzędu, dokonanym przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, zlewnię Regi zaliczono do dorzeczy rzek przymorza Bałtyku. Cały ten obszar leży w województwie zachodniopomorskim i obejmuje powiaty gryficki, łobeski i świdwiński oraz części powiatów drawskiego, goleniowskiego, kołobrzeskiego i stargardzkiego. Gospodarzem wód w zlewni jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie, administrujący regionem wodnym Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego.
Dział wodny ukształtowały plejstoceńskie zlodowacenia, a rzeźba dorzecza powstała w krótkim czasie, gdy 20–15 tys. lat temu cofał się lądolód skandynawski. Najdłuższym dopływem Regi jest Mołstowa, którą część źródeł uznaje także za największy dopływ tej rzeki; powierzchnię zlewni Mołstowy podaje się jako 371,5–377 km². Według innych danych dopływem o największej zlewni jest Ukleja; jej zlewnię określa się na 371,5 km² albo na 453 km². W dorzeczu znajduje się 136 jezior o powierzchni ponad 2,0 ha, a największym z nich jest Woświn na Pojezierzu Ińskim. Średnioważony opad atmosferyczny dla całej zlewni, obliczony na podstawie danych wieloletnich do 1997 roku, wynosi od 620,5 do 669,0 mm, a średni roczny przepływ w przekroju ujściowym wyniósł w 1997 roku 21,80 m³/s.
Na potrzeby zarządzania wodami rzekę podzielono na dziewięć jednolitych części wód: od odcinka sięgającego do dopływu spod Bystrzyny, przez odcinki wyznaczone przez Starą Regę, zbiornik Likowo i zbiornik Rejowice, po odcinki od zbiornika Rejowice do Mołstowej, od Mołstowej do Zgniłej Regi oraz od Zgniłej Regi do ujścia.
Mołstowa, prawobrzeżny dopływ Regi, ma według różnych danych od 48,9 do 57 km długości. Jej źródło leży na łąkach 1,5 km na północ od Naćmierza, na wysokości 70 m n.p.m.; w górnym biegu płynie przez bezludne lasy Puszczy Popielewskiej, a niżej na przemian przez pola i lasy. Do Regi uchodzi 1,3 km na zachód od Bielikowa w gminie Brojce, na wysokości 7 m n.p.m. Według danych regionalnego zarządu gospodarki wodnej przeważają w niej jelec i kiełb krótkowąsy, a występuje tu także chroniony głowacz białopłetwy. Badania z 1979 roku wykazały, że smolty troci spływają Mołstową od 19 kwietnia do 8 czerwca; ocena przeprowadzona w 2008 roku w punkcie przy ujściu wykazała zły stan jej wód.
Lewobrzeżna Ukleja ma 48 km długości; powierzchnię jej zlewni podaje się także jako 453 km². Bierze początek przy jeziorze Dłusko na Pojezierzu Ińskim, w gminie Węgorzyno, i miejscami ma charakter potoku górskiego. Płynie na północny zachód przez kilka stawów rybnych oraz jeziora Woświn i Mielno, a następnie przez jezioro Okrzeja na Wysoczyźnie Łobeskiej; po połączeniu z Sąpólną uchodzi do Jeziora Lisowskiego. Wraz z Sąpólną tworzy największy południowy dopływ Regi. Początkowo biegnie doliną o szerokości do 0,5 km przy spadku 1,2‰, dalej, aż do ujścia Sąpólnej, wąskim wąwozem o spadku 1,8‰, a jej ostatni odcinek, o długości 1,8 km, znajduje się w zasięgu cofki zbiornika. Badania przeprowadzone w 2008 roku w punkcie przy ujściu wykazały dobry stan jej wód.
Reska Węgorza, lewobrzeżny dopływ Regi, bierze początek na Pojezierzu Ińskim, na południowy wschód od wsi Cieszyno, a uchodzi na Wysoczyźnie Łobeskiej, przy granicy administracyjnej Łobza. Płynie na północny wschód przez Winniki, obok Runowa i Kraśnika Łobeskiego, następnie przez Lesięcin na północ, po czym zawraca i przyjmuje z prawej strony Brzeźnicką Węgorzę, a dalej zmierza na północ ku Redze. Według danych regionalnego zarządu gospodarki wodnej dominującym gatunkiem ryb jest w niej pstrąg potokowy; żyje tu także chroniony głowacz białopłetwy.
Sieć nazwanych cieków dorzecza obejmuje także dopływy dalszych rzędów. Do Mołstowy uchodzą Brodziec (z Lusówką), Wkra, Pniewa (z Pniewką), Rzecznica (z Węgorką), Czernica (z Powalicką Strugą i Mołstówką), Leżnica i Ząbrówka. Do Uklei wpływają Sąpólna, zasilana przez Dobrą, Trzechel i Bukowinę, a także Łosośnica, Gostominka i Dobrzenica. Do Reskiej Węgorzy wpadają Brzeźnicka Węgorza, Krzeszna oraz dwie Golnice – lewobrzeżna i prawobrzeżna; do Rekowej – Dąbrówka, Wicimica i Łabunia; do Gardominki – Miedzna, Wołowa i Rudka; do rzeki Starej Regi – Grądek, Gręzówka i Breń. Piaskowa przyjmuje Wilkową, Sarnia – Sekwankę, a dawne koryto zwane Starą Regą – Zgniłą Regę.
O jakości wody w Redze decydują przede wszystkim zanieczyszczenia napływające z większych miast położonych wzdłuż jej biegu (w górnej części ze Świdwina, niżej z Łobza, Reska, Płotów, Gryfic i Trzebiatowa), a także spływy powierzchniowe z terenów rolniczych.
Ocena przeprowadzona w 2006 roku w punktach pomiarowo-kontrolnych monitoringu dała zróżnicowane wyniki. W punkcie położonym 124,0 km od ujścia, poniżej Świdwina, w miejscowości Półchleb, wody zaliczono do IV klasy jakości. W czterech pozostałych punktach – 76,6 km od ujścia, poniżej Reska, przy tamtejszym wodowskazie; 36,9 km od ujścia, poniżej cukrowni „Gryfice”, a powyżej Lubieszowej; w Trzebiatowie, 12,9 km od ujścia; wreszcie w Mrzeżynie, 0,6 km od ujścia – zakwalifikowano je do III klasy. Rok później ponowny pomiar w Trzebiatowie wykazał IV klasę; łącznie w badaniach z lat 2006–2007 wody rzeki zaliczono do III i IV klasy jakości.
Według danych Inspekcji Ochrony Środowiska w 2012 roku Regą trafiło do Bałtyku 22,7 tony cynku, 1,6 tony miedzi, 0,8 tony chromu oraz po 0,6 tony ołowiu i niklu. Badania osadów przeprowadzone w 2006 roku w Mrzeżynie, 0,5 km od ujścia, wykazały natomiast anomalnie wysoką zawartość rtęci – 2,61 mg/kg, przekraczającą wartość progową wyznaczoną przez Ministra Środowiska. Oznacza to, że urobek z pogłębiania rzeki jest zanieczyszczony, co zgodnie z przepisami ogranicza możliwość przemieszczania osadów, ich ponownego lokowania w środowisku i wykorzystania w rolnictwie.
Sposób klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych określiło rozporządzenie Ministra Środowiska z 2008 roku, wdrażające w tym zakresie ramową dyrektywę wodną. Wymaga ono oceny stanu ekologicznego, elementów fizykochemicznych, stanu chemicznego oraz stanu jakości wód. Stan ekologiczny ustalano na podstawie badań elementów biologicznych i fizykochemicznych oraz substancji szczególnie szkodliwych; w 2008 roku pominięto hydromorfologię, ponieważ brakowało opracowanych metodyk. Elementy fizykochemiczne, wspierające ocenę biologiczną, opisywano wskaźnikami stanu fizycznego, warunków tlenowych i zanieczyszczeń organicznych, zakwaszenia oraz warunków biogennych, a na ocenę elementu biologicznego składały się chlorofil „a”, fitobentos i makrofity. Końcowa ocena stanu wód – dobry albo zły – wynikała najpierw z oceny stanu ekologicznego, a gdy był on dobry lub bardzo dobry, uwzględniano także wyniki oceny stanu chemicznego.
Ocenę stanu wód według tego rozporządzenia przeprowadzono w 2008 roku w sześciu punktach. Jedynie poniżej Płotów (km 54,4) wody uzyskały dobrą ocenę ogólną: elementy fizykochemiczne i biologiczne mieściły się tam w II klasie, a stan ekologiczny uznano za dobry. W Bystrzynce powyżej Świdwina (km 134,2), w Siennie poniżej Reska (km 65,8), w Borzęcinie powyżej ujścia Mołstowy (km 28,6), w Trzebiatowie (km 12,9) i w Mrzeżynie przy ujściu (km 0,5) elementy fizykochemiczne nie osiągnęły stanu dobrego, stan ekologiczny określono jako umiarkowany, a stan wód jako zły, choć elementy biologiczne zaliczono do I klasy (Bystrzynka, Sienno, Mrzeżyno) lub II klasy (Borzęcin, Trzebiatów). W zakresie substancji szczególnie szkodliwych wszystkie punkty, dla których są dane, oceniono jako dobre; wynik oceny stanu chemicznego podano tylko dla Trzebiatowa – również dobry.
W 2002 roku, zgodnie z zaleceniami ramowej dyrektywy wodnej, przeprowadzono w ośmiu punktach pomiarowo-kontrolnych ocenę jakości biologicznej wód, opartą na gradacji makrobezkręgowców bentosowych oraz na ichtiofaunie. Makrozoobentos analizowano za pomocą indeksów biotycznych – BMWP oraz indeksu bioróżnorodności – kwalifikujących wodę do pięciu klas, od bardzo dobrej po złą. Bardzo dobrą jakość biologiczną stwierdzono w Resku, Lisowie, powyżej Gryfic, w Trzebiatowie i niżej, w Nowielicach; ocenę dobrą otrzymały punkty powyżej Świdwina i poniżej Gryfic, a najniższą, zadowalającą – punkt poniżej Świdwina.
W ocenie opartej na ichtiofaunie wykorzystano indeks saprobowości, również z pięciostopniową skalą. Tym razem bardzo dobrą jakość wykazały wody powyżej Świdwina oraz poniżej Trzebiatowa, w Nowielicach. Ocenę dobrą otrzymały punkty poniżej Świdwina, w Resku, poniżej Gryfic i w samym Trzebiatowie, a zadowalającą – punkty w Lisowie i powyżej Gryfic.
W większej części doliny Regi przeplatają się tereny leśne i rolnicze, przerywane kilkoma zespołami zwartej zabudowy miejskiej – Świdwina, Łobza, Reska i Gryfic. Melioracje silnie zmieniły dolny bieg, a przegrodzenie koryta budowlami hydrotechnicznymi sprawiło, że ponad dwie trzecie długości rzeki jest niedostępne dla ryb wędrownych. Dlatego duże znaczenie mają nieuregulowane dopływy o naturalnym przebiegu, w których populacje ryb wciąż mogą bytować.
W typologii abiotycznej stosowanej w monitoringu jakości ekologicznej większość odcinków zaliczono do typu 19 (rzeka nizinna piaszczysto-gliniasta). Początek biegu zaklasyfikowano jako typ 23 (potok lub strumień na obszarze pod wpływem procesów torfotwórczych), a odcinek końcowy jako typ 22 (rzeka przyujściowa pod wpływem wód słonych). Niektóre fragmenty środkowe uznano za typ 20 (rzeka nizinna żwirowa), a oba zbiorniki zaporowe – Jezioro Lisowskie i Jezioro Rejowickie – wydzielono jako typ 0.
Według geobotanicznego podziału Władysława Szafera i Kazimierza Zarzyckiego dolina należy głównie do krain Pojezierze Pomorskie (Okręg Wałecko-Drawski) i Pobrzeże Bałtyckie, a granica między nimi przebiega w okolicach ujścia Uklei; samo ujście rzeki przecina krainę Brzeg Bałtyku. Na zboczach doliny występują siedliska subatlantyckiego grądu bukowo-dębowo-grabowego w ubogiej, pomorskiej postaci (Stellario-Carpinetum), a w wielu miejscach także buczyna kwaśna; liczne są również kompleksy źródliskowe. Dno doliny zajmują miejscami rozległe lasy łęgowe i torfowiska, natomiast w dolnym biegu dolina przecina tereny głównie rolnicze, z dużymi powierzchniami łąk i zbiorowisk zaroślowych. Spośród rzadkich gatunków stwierdzono skrzyp zimowy koło Lisowa oraz paprotnicę kruchą w starodrzewiu na północ od Płotów.
W Redze przeważają pstrąg potokowy, płoć i szczupak, a do dolnego odcinka wpływają na tarło ryby anadromiczne – łosoś i troć wędrowna. Dzięki wędrówkom troci rzeka jest ważnym korytarzem ekologicznym, a Rega należy do nielicznych polskich rzek, do których łososie wchodzą na tarło. Docierają one jednak tylko w okolice Jeziora Rejowickiego oraz do Rzesznikowa nad Mołstową, ponieważ główne koryto i część dopływów przegrodzono budowlami hydrotechnicznymi. Bez przeszkód łososie mogą natomiast wpływać do strugi Lubieszowej, w której co roku notuje się sporo gniazd tarłowych. Tarliska stwierdzono również w Gryficach (poniżej zapory elektrowni Rejowice oraz pod tamtejszą zaporą), w Trzebiatowie (między mostami i przy ujściu ramienia Młynówki) oraz w pobliżu ujścia strugi Brodziec.
Górny odcinek koryta i dopływy o typowo górskim charakterze zapewniają dogodne warunki bytowania i rozrodu głowaczowi białopłetwemu i minogom, natomiast odcinki o twardym, piaskowym dnie i znacznie wolniejszym przepływie chętnie zajmują kozy oraz larwy minogów. Charakterystyka morfologiczna rzeki wskazuje, że panują w niej warunki sprzyjające rybom łososiowatym i karpiowatym reofilnym.
Dane RZGW w Szczecinie opisują skład gatunkowy ryb osobno dla pięciu odcinków Regi. Na liczącym 119,3 km odcinku od źródeł do Jeziora Lisowskiego przeważają pstrąg potokowy i kiełb krótkowąsy, a towarzyszą im miętus, szczupak, jaź, jelec, ciernik, okoń i lipień. W obu zbiornikach zaporowych dominują płoć, okoń i szczupak, a poza nimi żyją tam jaź, leszcz, karaś złocisty, ukleja, węgorz, amur biały, karp, lin, krąp i sum; w Jeziorze Rejowickim występuje ponadto sandacz.
Na odcinku między zbiornikami przeważają pstrąg potokowy, kleń, jaź, płoć i szczupak. Poniżej Jeziora Rejowickiego gatunkami dominującymi są kleń, płoć, szczupak, troć wędrowna i łosoś szlachetny, a spośród pozostałych występują jelec, kiełb krótkowąsy, krąp, miętus, ukleja, lin, jaź, certa i lipień.
Badania z lat siedemdziesiątych wykazały, że smolty troci pojawiają się w dolnym biegu, przy ujściu, między 29 marca a 8 czerwca, przy czym najwięcej ryb spływa w drugiej i trzeciej dekadzie kwietnia oraz w pierwszej i drugiej dekadzie maja, gdy woda ma od 7 do 11 °C. Certa rozpoczyna wędrówkę rozrodczą wiosną, na krótko przed tarłem, a w stadzie tarłowym przeważają osobniki w wieku od czterech do jedenastu lat.
W 1994 roku oszacowano straty w liczebności ryb przepływających przez turbiny elektrowni. W Płotach duża turbina powodowała ubytki rzędu 5,4–6,4%, a mała nie powodowała ich wcale; w Rejowicach na Jeziorze Rejowickim straty sięgały 47,2–55,4%, a w dolnym biegu, w Trzebiatowie – 48,6–56,8%. Rosły one wraz ze wzrostem różnicy poziomów wody (piętrzenia) i obrotów turbiny, a wpływ miał również sposób doprowadzania wody do turbiny – rurociągiem albo przez bezpośredni pobór.
Cała rzeka leży w granicach kilku obszarów Natura 2000. Ostoje ptasie obejmują jej odcinek górny oraz ujściowy, ostoje siedliskowe zaś prawie całą dolinę – z wyjątkiem odcinka źródłowego. Górny bieg, od źródeł po most drogi powiatowej Bierzwnica–Kluczkowo, przypada na północną część obszaru specjalnej ochrony ptaków (OSO) „Ostoja Drawska”; z kolei fragment od Nowielic po ujście Kanału Mrzeżyno III wchodzi w skład OSO „Wybrzeże Trzebiatowskie”. Odcinek od Białoboków, będących częścią Trzebiatowa, aż po ujście w Mrzeżynie znajduje się w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty „Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski”, którego zasięg częściowo pokrywa się z ostoją ptasią „Wybrzeże Trzebiatowskie”. Do specjalnego obszaru ochrony siedlisk „Dorzecze Regi”, zgłoszonego Komisji Europejskiej w październiku 2009 roku, weszła niemal cała dolina – od Jeziora Klęckiego po Trzebiatów.
W 1991 roku powstał związek międzygminny Unia Miast i Gmin Dorzecza Regi, skupiający gminy Brojce, Karnice, Łobez, Płoty, Resko, Rewal i Trzebiatów oraz gminę wiejską Świdwin. Związek stawia sobie za cel przywrócenie Redze I klasy jakości wód oraz wykorzystanie jej walorów przyrodniczych na potrzeby turystyki i rekreacji, a osiągnąć go zamierza przez budowę i rozbudowę oczyszczalni ścieków, sieci kanalizacyjnych i wodociągowych oraz stacji wodociągowych.
Obszar u ujścia, wyznaczony w kierunku morza promieniem 500 m od głowicy wschodniego falochronu wejścia do portu Mrzeżyno, ustanowiono stałym obwodem ochronnym dla rybołówstwa morskiego; zakaz nie dotyczy jednak połowów sportowo-rekreacyjnych prowadzonych z brzegu. Zarząd województwa utworzył ponadto trzy obręby ochronne, w których nie wolno łowić ryb ani podejmować czynności dla nich szkodliwych, w szczególności naruszać dna zbiorników, roślinności wodnej i urządzeń tarliskowych, uprawiać sportów motorowodnych ani urządzać kąpielisk. Pierwszy z nich obejmuje odcinek o długości 1,35 km od stacji pomp „Mrzeżyno III” do mostu drogowego w Mrzeżynie i obowiązuje od 20 marca do 31 maja. Drugi wyznaczono przy urządzeniach śluzy piętrzącej w Trzebiatowie; obowiązuje on od 1 maja do 30 lipca oraz od 1 września do 15 lutego. Trzeci obejmuje odcinek w Gryficach między jazem stałym a mostem betonowym; wędkowanie jest tam zakazane przez cały rok.
Na samej Redze pracuje osiem małych elektrowni wodnych: w Prusinowie, Łobzie, Resku, Żerzynie, Lisowie, Płotach, Smolęcinie i przed Trzebiatowem; jeszcze jedna działa na bocznym ramieniu, Młynówce, w Trzebiatowie. Łączna moc tych elektrowni wynosi około 2,6 MW. Energię spadku wody wykorzystywano tu już dawniej, budując nad rzeką młyny wodne; część z nich przekształcono później w małe elektrownie wodne – tak stało się w Resku i Łobzie. W całej zlewni Regi działa osiemnaście małych elektrowni wodnych o łącznej mocy 3,5 MW. Największa z nich, elektrownia „Rejowice” o mocy 1,6 MW, powstała już w 1925 roku i wytwarza rocznie 5060 MWh energii elektrycznej.
Z budową dwóch elektrowni wiązało się wzniesienie dużych zapór, dzięki którym na rzece powstały Jezioro Lisowskie i Jezioro Rejowickie. Choć małe elektrownie wodne uchodzą za odnawialne źródła energii niezanieczyszczające środowiska, w przypadku Regi zwraca się uwagę na smolty ginące na turbinach podczas wędrówki do morza oraz na to, że ryby odbywające wędrówkę anadromiczną nie mogą przedostać się w górę rzeki powyżej zapory elektrowni „Rejowice”.
Odcinek ujściowy, liczony od północnej krawędzi mostu drogowego w Mrzeżynie, zaliczono do morskich wód wewnętrznych. Przy ujściu zbudowano port morski Mrzeżyno, w którym Rega pełni funkcję akwatorium oraz kanału wejściowego; przy nabrzeżach cumują kutry rybackie i małe jachty, a wędkarze łowią tu ryby. Odcinek ten pogłębiał zarządca wód morskich, Urząd Morski w Szczecinie, obecnie jednak nie prowadzi prac bagrowniczych, twierdząc, że za basen portowy odpowiada gminny Zarząd Portu Morskiego „Mrzeżyno”.
Jezioro Lisowskie, zwane również zbiornikiem zaporowym Likowo lub Lisowskim Zbiornikiem Wodnym, leży na Równinie Nowogardzkiej, w gminie Płoty; nazwę wzięło od wsi Lisowo, położonej na zachód od niego. Jego zwierciadło znajduje się na wysokości 29,7 m n.p.m.; zbiornik zajmuje 90 ha, ciągnie się wzdłuż rzeki na długości 4,4 km, ma do 200 m szerokości i do 3 m głębokości. W kilometrażu rzeki obejmuje według jednych źródeł odcinek od 69,4 do 64,63 km, według innych – od 65,2 do 60,8 km. Elektrownię „Likowo” zbudowano według projektu firmy J.M. Voith z Heidenheim an der Brenz: w ziemną zaporę, zapewniającą spad 4,75 m (spad nominalny elektrowni podaje się też jako 5,22 m), wbudowano urządzenia jazu, betonowe komory turbin i budynek elektrowni z rozdzielnią. Nad jeziorem znajduje się niewielka przystań wędkarska.
Jezioro Rejowickie bywa też nazywane Rejowicami, Rejowcem, Rejowickim Zbiornikiem Wodnym, Jeziorem Zaporowym lub Zaporą Lubińską, po niemiecku zaś Talsperre Lebbin. Leży na Równinie Gryfickiej, w gminach Gryfice i Płoty. Jego zwierciadło, położone na wysokości 21,9 m n.p.m., zajmuje według różnych danych od 163,8 do 220 ha, a przy maksymalnym piętrzeniu – do 2,0 km². Zbiornik ma od 250 do 350 m szerokości, wysokość piętrzenia podaje się jako 7,3 m (w wykazie urządzeń piętrzących – 750 cm), a zasięg cofki ocenia się na około 15 km w górę rzeki. Powstanie zbiornika, utworzonego przez spiętrzenie wód Regi, datuje się na 1926 rok, a uruchomienie elektrowni „Rejowice” – na 1925 rok. Spiętrzona woda miała zasilać tę elektrownię i wyrównywać odpływ z Jeziora Lisowskiego. Dolinę, w której leży jezioro, ujmują pasy wzniesień; najwyższe z nich to Kocierz (57,6 m n.p.m.) nad brzegiem wschodnim i Wiatrogóra (49,2 m n.p.m.) przy brzegu zachodnim. Gospodarzem zbiornika jest SP/ZZMiUW Szczecin. W 2006 roku Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych uznała go za jezioro.
Moc poszczególnych elektrowni jest zróżnicowana. Najmniejszą mają „Łobez” (75 kW) i „Prusinowo” (85 kW); „Żerzyno” dysponuje mocą 90–120 kW, „Płoty” – 130 kW, „Resko” i „Trzebiatów I” – po 155 kW, „Likowo” – 210 kW, a „Trzebiatów II” – 250 kW. Największa, „Rejowice”, ma 1600 kW; dla tej elektrowni, wyposażonej w turbiny Francisa, podaje się też moc 1,7 MW. Spośród elektrowni, dla których wykaz podaje rok utworzenia, najstarsza jest ta w Prusinowie – z 1900 roku, o spadzie nominalnym 2,32 m i średniej rocznej produkcji 350 MWh; elektrownia „Płoty” pochodzi z 1905 roku (2,10 m, 800 MWh), „Rejowice” – z 1925 roku (7,18 m, 5060 MWh), „Trzebiatów I” – z 1927 roku (2,2 m, 900 MWh), a „Trzebiatów II” – z 2002 roku (2,6 m, 1000 MWh). Dla elektrowni „Likowo” wykaz podaje jako rok utworzenia 1923, a jej budowę datuje się na lata 1922–1924; średnio wytwarza ona 2970 MWh rocznie. Przepławkę dla ryb wykazano tylko przy elektrowni „Trzebiatów I”; nie mają jej elektrownie „Likowo”, „Płoty”, „Rejowice” i „Trzebiatów II”, a w przypadku czterech pozostałych brak danych.
Wykaz urządzeń piętrzących na Redze obejmuje dziewięć obiektów: budowle w Prusinowie, Łobzie, Resku i Żerzynie, zaporę Jeziora Lisowskiego, budowlę w Płotach, zaporę Jeziora Rejowickiego oraz budowle w Gryficach i Trzebiatowie. Największą wysokość piętrzenia podano dla zapór Jeziora Rejowickiego (750 cm przy świetle budowli 1320 cm) i Jeziora Lisowskiego (650 cm przy świetle 2925 cm). W Gryficach i Trzebiatowie woda jest piętrzona o 220 cm, przy świetle budowli wynoszącym odpowiednio 6196 cm i 809 cm, a w Płotach – o 180 cm, przy świetle 1200 cm. Budowla w Resku ma 800 cm światła, a ta w Żerzynie – 130 cm; dla obiektów w Prusinowie i Łobzie parametrów nie podano.
Młynówkę, kanał o długości 2,4 km, wykopano w XIV wieku od koryta Regi na południu Trzebiatowa do wyspy młyńskiej; służyła ona wzmocnieniu obronności miasta i spiętrzaniu wody przy młynach, które działały do XX wieku. Dwuwęzłowy stopień wodny na Redze zbudowano w 1921 roku. Elektrownię „Trzebiatów I”, stojącą na Młynówce tuż za pałacem i wyposażoną w turbinę Francisa, uruchomiono w 1927 roku; obiekt wpisano do rejestru zabytków. Elektrownia „Trzebiatów II” ruszyła w 2002 roku tuż za węzłem wodnym na Redze. Nad Młynówką przerzucono trzy mosty: kolejowy na linii nr 402, w ciągu ulicy Dworcowej oraz w ciągu dróg wojewódzkich nr 102 i 109.
Administrujący wodami Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie utworzył na Redze dwa obwody rybackie, do których włączono także części niektórych dopływów. Pierwszy sięga od źródeł po oś jazu w Prusinowie, drugi biegnie stamtąd przez Jezioro Lisowskie oraz Jezioro Rejowickie aż do granicy wód śródlądowych z morskimi wodami wewnętrznymi w Mrzeżynie. Gospodarzem tych wód jest Polski Związek Wędkarski (PZW): pierwszym obwodem dysponuje i opiekuje się Okręg PZW w Koszalinie, drugim – Okręg PZW w Szczecinie. Okręgi prowadzą gospodarkę rybacką i pobierają opłaty za połów, a zarybianiem zajmuje się okręg szczeciński, korzystający głównie z narybku z wylęgarni w Goleniowie. Rzekę zarybia się kleniem, lipieniem, jaziem, pstrągiem potokowym, certą, smoltami łososia, wylęgiem i tarlakami miętusa pospolitego oraz trocią wędrowną i jej smoltami.
Rzeka stanowi rozległe łowisko dla wędkarzy i bywa areną zawodów. Co roku w marcu odbywają się tu Ogólnopolskie Zawody Spiningowe o Puchar Burmistrza Trzebiatowa „Troć Regi”, a w kwietniu w Łobzie – Memoriał im. Roberta Topoli pod nazwą „Pstrąg Regi”. Z inicjatywy wędkarzy powstało też w Łobzie Towarzystwo Miłośników Rzeki Regi, które postawiło sobie za cel ochronę dziewiczego charakteru rzeki, a zwłaszcza żyjących w niej szlachetnych gatunków ryb. Ochroną przyrody i zwalczaniem kłusownictwa zajmuje się Państwowa Straż Rybacka, której posterunek najbliższy dorzeczu mieści się w Szczecinie; wspierają ją Policja, Straż Graniczna, Służba Leśna oraz Społeczna Straż Rybacka ustanowiona w Gryficach i Łobzie.
Port u ujścia Regi zajmuje 18,3 ha i ma 12 nabrzeży o łącznej długości 1028 m; największa głębokość wynosi 3,8 m, dopuszczalne zanurzenie – około 2,5 m, a w basenie rybackim – około 1,8 m. Przystań jachtowa mieści do 40 jednostek. Zgodnie z zarządzeniem dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie, administratora portu, należy utrzymywać tor podejściowy o długości 320 m, szerokości w dnie 30 m i głębokości 3,5 m, a także tor wodny w porcie, prowadzący do głowic falochronów, o długości 400 m, szerokości 30 m i głębokości 3 m. Falochron wschodni ma 206 m długości, a zachodni – 327,55 m. Zawijać mogą jednostki o długości do 12 m i szerokości do 4 m.
W praktyce deklarowanych parametrów się nie utrzymuje, ponieważ dno portu bardzo szybko się zmienia. Układ falochronów jest wadliwy: mimo szerokiego, 82-metrowego wejścia, po gruntownej przebudowie z końca lat 60. wpłynąć można zwykle tylko przy falochronie zachodnim, ponieważ tworzy się mielizna. Według danych z 2015 roku przy falochronie zachodnim leżą dwa głazy. Przy wschodnim okresowo narasta piaszczysta ławica rzeczna, a wypłycenia sięgają toru wodnego; Urząd Morski zaleca, by jednostki trzymały się około 10 m od wewnętrznej ściany zachodniego falochronu. W porcie występuje prąd spływowy o prędkości od 0,5 do 1 węzła, a po długotrwałych deszczach i przy silnym wietrze od lądu – nawet do 3 węzłów.
W 1499 roku, dwa lata po sztormie, który zatopił wiele trzebiatowskich statków stojących na redzie, Trzebiatów zawarł z opactwem porozumienie, na mocy którego mógł poprowadzić przez klasztorne grunty groblę portową do ujścia Regi, a klasztor obiecał pomoc przy budowie portu w postaci 60 fur kamienia rocznie. Zbudowany wówczas port miał bardzo silne umocnienia. Trzebiatowscy kupcy wywozili drewno, płótno i zboże, sprowadzali zaś konopie, len, siemię lniane, skóry, śledzie i wino; w 1712 roku dziewięciu z nich miało własne statki. Od 1770 roku zapiaszczony port był niedostępny dla większości jednostek, które musiały kotwiczyć na redzie.
W zachodniej części portu, u ujścia rzeki, działały warsztaty szkutnicze; w 1781 roku powstał tu żaglowiec „Marie Charlotte”, a w 1802 roku galeon „Atalanta”. W 1861 roku morze, prawdopodobnie wskutek niskiego stanu wody, odsłoniło około 200 m dna z resztkami dawnych falochronów, o dwie stopy dłuższych od ówczesnych budowli kołobrzeskich. W latach 1873–1884 sztormy z północnego zachodu, połączone ze spiętrzeniem wód Bałtyku, zalewały całą wieś i okoliczne niziny. W 1964 roku Minister Żeglugi formalnie ustalił granice portu. W latach 2013–2015 zmodernizowano 429 m nabrzeży i zbudowano między innymi basen remontowy ze slipem; koszt inwestycji szacowano na 40 mln zł, w tym 31 mln zł dofinansowania z Unii Europejskiej.
Latem Rega jest wykorzystywana do spływów kajakowych. Oficjalny przewodnik PTTK i PZKaj zalicza jej szlak do ładniejszych szlaków kajakowych w Polsce, przypisuje mu dużą wartość krajoznawczo-przyrodniczą i zaznacza, że pod względem krajobrazu Rega nie ustępuje takim rzekom Pomorza jak Brda i Drawa. Rzadko przepływa ona przez większe kompleksy leśne, ale jej brzegi na znacznej długości porastają kępy krzewów i drzew, dzięki czemu podczas spływu można odnieść wrażenie nieustannego przebywania w lesie. Podkreśla się nie tylko malowniczość samej rzeki, lecz także zabytki architektury w położonych nad nią miastach: Świdwinie, Łobzie, Resku, Płotach, Gryficach i Trzebiatowie.
Szlak uchodzi za łatwy, choć w górnym i środkowym biegu bywa miejscami dość uciążliwy; na odcinku od Sławy do Bałtyku średni spadek doliny wynosi 0,65‰. Liczne punkty dojazdowe pozwalają organizować spływy różnej długości na różnych odcinkach; na trasie od Sławy do ujścia trzeba jednak dziesięć razy przenosić kajaki – z powodu elektrowni wodnych albo nisko zawieszonych mostów.
Tradycyjnie w lipcu odbywał się na rzece Ogólnopolski Spływ Kajakowy PTTK „Regą do morza” – do 2007 roku zorganizowano czterdzieści jego edycji, każdą na dystansie 147 km. Latem 2008 roku Klub Turystów Wodnych „Celuloza” przeprowadził tu XXII Ogólnopolski Spływ Kajakowy Papierników; nad rzeką działa też Klub Kajakowy PTTK „Wicher” Gryfice. W 2007 roku władze powiatu gryfickiego zamierzały przeznaczyć 6 mln zł na przystanie kajakowe i baseny w Płotach, Gryficach, Trzebiatowie i Mrzeżynie, składające się na „Krainę Regi”, czyli szlak kajakowy prowadzący do morza. W sierpniu 2009 roku starosta gryficki potwierdził, że na przedsięwzięcie „Kajakiem do morza”, warte 8 mln zł, udało się uzyskać z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego niecałe 4 mln zł dofinansowania; sieć przystani wraz z infrastrukturą towarzyszącą miała powstać w czterech miejscowościach powiatu.
Najbardziej narażona na powodzie jest ujściowa część zlewni i głównie tam znajdują się obiekty ochrony przeciwpowodziowej: łącznie 44,79 km wałów, sześć polderów, dziewięć stacji pomp, magazyn powodziowy oraz baza powodziowa w Mrzeżynie. Szczególnie zagrożone są Trzebiatów i Gryfice.
Polder Mrzeżyno I znajduje się przy brzegu wschodnim, na zachód od Zgniłej Regi, a jego wody uchodzą w pobliżu ujścia dawnego koryta, Starej Regi. Po przeciwnej stronie, na południowy zachód od Mrzeżyna, leży polder Mrzeżyno III, odwadniany Kanałem Mrzeżyno III przez stację pomp o tej samej nazwie. Kilka kilometrów dalej na południe, także przy brzegu zachodnim, rozciąga się duży polder Mrzeżyno II, sięgający zarastającego jeziora Konarzewo; wodę odprowadza z niego w większości Kanał Mrzeżyno II, przy którego ujściu do Regi pracuje stacja pomp. Obszary przylegające do polderu od południa należą do zlewni strugi Starej Regi, przy której ujściu stoi stacja pomp „Włodarka”.
Powyżej zwartej zabudowy Trzebiatowa działa dwuwęzłowy stopień wodny z jazem rozdzielczym, zbudowany na potrzeby produkcji energii elektrycznej. Jaz służy do stałego piętrzenia wody i kierowania jej – częściowo albo w całości – do kanału energetycznego, czyli Młynówki, a zarazem pozwala bezpiecznie przeprowadzić na dolne stanowisko wody powodziowe oraz nadmiar bieżącego przepływu ponad wydatek kanału. Na obu jeziorach zaporowych, u których krańców stoją małe elektrownie wodne i jazy piętrzące, utrzymuje się stale wysoki poziom wody, aby zwiększyć wydajność turbin prądotwórczych; w razie wzmożonych opadów zbiorniki można jednak wykorzystać do ochrony przeciwpowodziowej, wcześniej obniżając poziom zwierciadła.
Podczas powodzi w kwietniu 2008 roku poziom rzeki w Trzebiatowie przekroczył 4 m, a między 8 a 14 kwietnia przepływ w tamtejszym punkcie kontrolnym wzrósł z 38,1 m³/s do 91,1 m³/s. Objętość fali powodziowej, która przeszła przez miasto, obliczona dla przepływów z okresu 9–20 kwietnia 2008 roku, wyniosła 27,56 mln m³. Dla ujścia wyznaczono również przepływ nienaruszalny, czyli minimalną ilość wody niezbędną do utrzymania życia biologicznego: 6,33 m³/s przy stanie 100 cm na wodowskazie.
Według jednych źródeł najstarsza znana wzmianka o rzece w zapisie łacińskim pochodzi z 1180 roku, gdy książę dymiński Kazimierz I nadał klasztorowi w Lund posiadłości położone nad Regą (iuxta Regam fluvium sitas…). Dwunastowieczny dokument zachował się w szesnastowiecznym odpisie i wymienia dziesięć nazw miejscowości położonych nad tą rzeką. Według innych źródeł rzekę po raz pierwszy wzmiankowano na piśmie pod nazwą Rega w 1185 roku. Z kolei w „Pommersches Urkundenbuch” zapis iuxta Regam fluvium odnotowano już pod rokiem 1170.
Przywileje towarzyszące nadaniu praw miejskich Gryficom w 1262 roku pozwoliły rybakom swobodnie łowić, a kupcom prowadzić handel rzeczny; dostęp do morza sprzyjał rozwojowi miasta i jego kontaktom z miejscowościami nadmorskimi. Trzebiatów uzyskał podobny przywilej w 1287 roku. Wymiana handlowa obu ośrodków nabrała rozmachu dopiero wtedy, gdy w XIV wieku przystąpiły one do związku hanzeatyckiego: kupcy skupowali między innymi zboża, wosk, skóry, smołę, konopie, mięso i miód, a towary wywozili do miast nadmorskich, na przykład do Lubeki. Dokumentem wydanym 4 sierpnia 1306 roku książę Bogusław IV przyznał norbertanom z Białoboków oraz mieszkańcom klasztornego Regoujścia wolność celną na Redze i na morzu w pasie mili od brzegu.
W 1317 roku białoboccy norbertanie wywołali długoletni zatarg z Gryficami o swobodny spław. Opat kazał zagrodzić rzekę tamą i zlikwidować jazy rybne przy ujściu; zmieniony nurt i powbijane pale uniemożliwiły żeglugę, rybakom zarekwirowano sieci i sprzęt pomocniczy, a ich samych zmuszono do oddawania części połowu jako myta. Gryficzanie stawili opór i skierowali skargę do papieża Jana XXII, w wyniku której w latach 1326–1328 toczył się w Szczecinie proces. Gryfice go wygrały, a zakonnikom nakazano usunąć urządzenia blokujące żeglugę i zapłacić odszkodowanie, według jednych źródeł w wysokości 1500 grzywien srebra; według innych orzeczenie z 7 maja 1328 roku opiewało na 5000 srebrnych marek, a 1500 grzywien srebra wypłacono Gryficom dopiero w 1330 roku.
W XV wieku Gryfice kilkakrotnie spierały się z leżącym na północ od nich Trzebiatowem, który próbował pobierać opłaty celne od gryfickich statków płynących Regą. W 1449 roku, pod pretekstem zakłócania pracy młynów, Trzebiatów próbował zamknąć rzekę dla wszystkich jednostek płynących z południa: w dno wbito pale i usypano wał ziemny, który na znacznym odcinku zwężał nurt, co doprowadziło do eskalacji konfliktu. W 1457 roku trzebiatowianie przy współpracy klasztoru w Białobokach przekopali w okolicy dzisiejszego Mrzeżyna nowe, skrócone koryto z pominięciem jeziora Resko Przymorskie i założyli tam nowy port. Kolejne zatargi zakończył dopiero Bogusław X Wielki, który w pierwszych latach swojego panowania położył kres czterdziestoletniemu okresowi walk obu miast nad dolną Regą (1488).
Spory odżyły w latach 1538 i 1554 – tym razem ich powodem było niedostarczanie przez gryficzan podwód do renowacji falochronów oraz budowanie przez nich statków zbyt dużych w stosunku do przepustowości śluz; konflikt wygasł w 1589 roku. Po raz ostatni oba miasta poróżniły się w 1686 roku o spław drewna; sprawę załatwiono jednak polubownie.
W 1680 roku elektor pruski Fryderyk Wilhelm przedstawił pomysł rozbudowy sieci śródlądowych dróg wodnych łączących ówczesną Nową Marchię z portami morskimi Pomorza; plan obejmował połączenie Regi z Drawą, a ujściowego odcinka rzeki – z Parsętą i portem w Kołobrzegu. Jednym z głównych motywów była chęć ominięcia portu szczecińskiego, należącego wówczas do Szwecji, i uniknięcia płacenia tam cła. Po badaniach terenowych przedstawiciele stanów pomorskich – landrat biskupstwa kamieńskiego Heinrich von Kameke oraz kołobrzeski rajca Paull Ernst Fuchß – stwierdzili jednak, że wykonanie projektu przekracza możliwości techniczne. Ich ustalenia miał sprawdzić radca i naczelny dyrektor budowy statków Raule.
W czasie I wojny światowej przy regulacji dolnego biegu pracowało 300 jeńców rosyjsko-polskich z obozu w Szczecinie. Mała elektrownia wodna „Likowo” powstawała w latach 1922–1924: w Lisowie przegrodzono koryto betonowym jazem i zaporą ziemną o szerokości 4 m w koronie i 20 m u podstawy, dzięki czemu na rzece utworzyło się Jezioro Lisowskie o objętości 1,5 mln m³ i pojemności użytkowej 0,3 mln m³. Drugą elektrownię, „Rejowice”, uruchomiono pod Smolęcinem w 1925 roku; przed nią spiętrzono znacznie większy zbiornik – Jezioro Rejowickie o całkowitej objętości 4,6 mln m³ i pojemności użytkowej 1,2 mln m³.
Zatarg o wolny spław Regą, który Gryfice toczyły w XIV wieku z klasztorem białobockim, a od XV wieku z Trzebiatowem, trwał w latach 1317–1686; chodziło w nim między innymi o dochody Gryfic z połowu ryb oraz z handlu rzecznego i morskiego. Gryfickie przywileje z 1262 roku potwierdzono w 1264 roku. Trzebiatów otrzymał w 1303 roku prawo składu, w 1306 roku odkupił od Bogusława IV za 150 marek prawo pobierania cła w porcie Regoujście, w 1309 roku uzyskał prawo połowu na Bałtyku, a w 1322 roku dostał od Warcisława IV przywilej kontroli nad tym portem; listy wywozowe wystawiała trzebiatowska rada miejska, a kupcy uskarżali się na wysokość pobieranych opłat.
Członkostwo Gryfic i Trzebiatowa w Hanzie, datowane na drugą połowę XIV wieku, miało według mediewistów charakter pośredni: interesy obu miast reprezentował Kołobrzeg. Proces przeciwko norbertanom toczył się w kościele Mariackim w Szczecinie; Gryfice reprezentował rajca Herman z Łobza, a klasztor – kanonik Herman z Gryfii, który rzucił na skarżących klątwę. Wyrok z 28 stycznia 1328 roku przyznał rację gryficzanom, a gdy opat się odwołał, orzeczenie z 7 maja 1328 roku ponownie uznało roszczenia miasta. Klasztor ustąpił dopiero w 1330 roku, gdy zajęto jego majątek: usunięto zapory, Gryficom wypłacono 1500 grzywien srebra, a 8 września 1331 roku w gryfickim ratuszu odczytano orzeczenie sądu i ugodę zawartą z klasztorem.
Po próbie zablokowania rzeki przez Trzebiatów w 1449 roku gryficzanie zwrócili się do księżnej Marii i współrządzącego z nią księstwem słupskim Eryka I. Sąd obradujący jeszcze w tym samym roku w Darłowie przyznał Gryficom 100 000 florenów reńskich odszkodowania, a wyrok zatwierdziły sąd książęcy i wydział prawa Uniwersytetu Greifswaldzkiego. W 1450 roku Trzebiatów wniósł skargę do kancelarii papieskiej; papież Mikołaj V polecił zbadać sprawę i sąd papieski utrzymał wyrok książęcy, jednak z niewyjaśnionych przyczyn orzeczenie papieskie zmieniono później na korzyść Trzebiatowa. Gryficzanie odpowiedzieli wyprawą zbrojną, a trzebiatowianie – odwetem; wzajemne napady na karawany kupieckie i pustoszenie wsi doprowadziły oba miasta do ruiny, aż w 1453 roku Eryk I zakończył walki, opowiadając się po stronie Gryfic i potwierdzając im prawo wolnej żeglugi.
Na mocy rozstrzygnięcia Bogusława X z 23 października 1488 roku rzekę odblokowano: Gryfice ponownie otrzymały prawo wolnej żeglugi oraz prawo do postawienia w nowym porcie budynku na sprzęt i towary, ale musiały przez dwa dni w roku dostarczać 25 wozów do prac przy urządzeniach portowych, Trzebiatów zaś zobowiązano do przebudowy śluz. W czasie potopu szwedzkiego (1655–1660) krótki spór między miastami zakończył się korzystną dla Gryfic umową, przewidującą bezcłowy spław towarów do portu przy ujściu; w 1656 roku Trzebiatów wyznaczył plac rozładunkowy w Kątkowie, gdzie gryficzanie wznieśli spichlerz zbożowy i magazyny. W pierwszej połowie XVIII wieku koryto się zamuliło, poziom wody opadł i żegluga rzeczna ustała, a oba miasta zaczęły powoli tracić znaczenie w handlu rzecznym i morskim.
Nazwa rzeki wielokrotnie pojawia się w „Pommersches Urkundenbuch”: w 1170 roku jako iuxta Regam fluvium, w 1208 jako villas non procul a Rega, w 1227 jako et Regam fluvios, a w 1240 jako fluvium et Regam maiorem. Pisownia zasadniczo się nie zmienia – przez cały XIII wiek forma Rega występuje kilkanaście razy, a pod rokiem 1287 obok niej pojawia się zapis Et ipsa Regha … portum et Regham. Również w XIV stuleciu dominuje Rega, kilkakrotnie występuje Regha, a raz Recham (1308); z kolei forma flumen dictum Reghe z 1321 roku świadczy o niemieckim osłabieniu wygłosowego -a do -e.
Językoznawca Mikołaj Rudnicki nie rozstrzygnął jednoznacznie pochodzenia nazwy, zaproponował natomiast kilka hipotez wskazujących na jej lechicką genezę. Pierwiastek *reg- wywodził z wcześniejszych *rag- i *rog, a powstanie nazwy wiązał ze znaczeniem odnogi rzecznej oraz odgięcia. Zakładał przy tym, że nazwa powstała w dolnym biegu i pierwotnie odnosiła się do ówczesnej Starej Regi, płynącej do jeziora Resko Przymorskie – podobnie jak Regalica, odnoga Odry uchodząca do jeziora Dąbie. Dalsze wywody badacza wiązały się właśnie z nazwą Regala (pomorskie *Regalica). Rudnicki dopuszczał również wyprowadzenie Regi z tematu *rъg-, a więc z wcześniejszej postaci *Rъga, na wzór Łeby od Lъba, zastrzegał jednak, że etymologia pierwiastka *reg- nie jest zbadana na tyle, by można było mieć pewność co do pochodzenia nazwy.
Nazwę analizuje się również pod kątem przynależności do staroeuropejskiej warstwy nazewniczej i powszechnie zalicza do hydronimów przedsłowiańskich. Ewa Rzetelska-Feleszko, językoznawczyni badająca toponimię Pomorza Zachodniego, uważa, że rzeka nosiła wcześniej prawdopodobnie nazwę Raga, która z czasem przeszła w dzisiejszą postać wskutek zmiany *ra w *re – powszechnej na Pomorzu i znanej także z par Rada–Reda, Rakowo–Rekowo czy Radosław–Redosław. Raga miałaby być nazwą indoeuropejską o rdzeniu *arg, oznaczającym kolor biały, który po przesunięciu głoski r dał pomorską formę *Rag. Nazwa odnosiłaby się wówczas do rzeki o jasnym, przejrzystym dnie, której wody w świetle dziennym wydawały się białe. Stwierdzono przy tym, że nazwa nie ma motywacji rodzimej ani charakteru kentumowego.
Według innej hipotezy nazwa pochodzi od indoeuropejskiego pierwiastka *h3reĝ- o znaczeniu „prostować, rozciągać”. Od nazwy rzeki Mikołaj Rudnicki wyprowadzał z kolei nazwę Resko (z *Režъsko jezero), na wzór pary Łeba–Łebsko. Noszą ją zarówno Resko Górne, którego polską nazwę wprowadzono urzędowo w 1948 roku, jak i Resko Przymorskie, nazwane tak w tym samym roku w miejsce niemieckiego Kamper See; obecne miano tego jeziora nawiązuje do Regi i do nadmorskiego położenia.
Podczas zmiany nazw wszystkich rzek Pomorza Zachodniego w 1948 roku polskie władze pozostawiły dotychczasową nazwę Regi. W latach powojennych przyjął ją klub piłkarski TKS „Rega” Trzebiatów, a do 2008 roku w Łobzie i Świdwinie nadawała program lokalna Telewizja Rega. Od 2004 roku osobom i instytucjom z powiatu gryfickiego przyznawane jest wyróżnienie „Gryficka Rega”.
Niemieckie nazwy miast nad Regą to Schivelbein (Świdwin), Labes (Łobez), Regenwalde (Resko), Plathe (Płoty), Greifenberg (Gryfice) i Treptow an der Rega (Trzebiatów). Niemiecka nazwa Mrzeżyna to Treptower Deep, a Dźwirzyna – Kolberger Deep. W obszarze źródłowym jezioro Resko Górne nazywano po niemiecku Ritzigsee lub Ritziger See, pobliskie Nowe Resko – Ritzig, a Imienko – Immenberg; Jezioro Rejowickie występuje w nazewnictwie niemieckim jako Talsperre Lebbin, a Resko Przymorskie – jako Kamper See.
Niemieckie nazwy cieków dorzecza to Lotznitz (Łoźnica), Aal Bach (Reska Węgorza), Paatziger Bach (Piaskowa), Ückeley (Ukleja), Zampel (Sąpólna), Kardeminer Bach (Gardominka), Krebsbach (Rekowa) i Molstow (Mołstowa); jeden z lewobrzeżnych dopływów noszących nazwę Stara Rega określa się po niemiecku jako Fuchsfließ. Polskie nazwy Uklei, Reskiej Węgorzy i Mołstowy wprowadzono w 1948 roku. Nazwa Mołstowy występuje w dawnych zapisach jako Moltzstowe (1310), Mallstow (1564), Molstow (1618) i Malstow (1780), a w latach 1885, 1888 i 1944 – ponownie jako Molstow.
Rega uchodzi do Morza Bałtyckiego.
Opracowano na podstawie artykułu Rega w polskiej Wikipedii oraz odpowiadających mu artykułów w Wikipedii niemieckiej, angielskiej, rosyjskiej, litewskiej; wykorzystano także artykuły: Jezioro Lisowskie (woj. zachodniopomorskie), Jezioro Rejowickie, Dorzecze Regi, Konflikt o spław Regą, Stara Rega (stare koryto), Resko Górne, Mołstowa, Ukleja (rzeka), Młynówka (dopływ Regi), Port morski Mrzeżyno, Resko Przymorskie, Reska Węgorza, Imienko, Regoujście (licencja CC BY-SA 4.0); dane liczbowe: Wikidane / infoboks polskiej Wikipedii. Pozostałe rzeki: spis rzek Polski.
Rzeki Polski › Rega