| Długość | 96,4 km |
|---|---|
| Powierzchnia dorzecza | 1160 km² |
| Średni przepływ | 11,1 m³/s (Wadowice) |
| Uchodzi do | Wisły |
Skawa wypływa kilkoma potokami spod przełęczy, na wysokości około 700 m n.p.m. Przełęcz tę umieszcza się bądź w Beskidzie Żywieckim, bądź w mezoregionie nazywanym w regionalizacji Jerzego Kondrackiego Beskidem Orawsko-Podhalańskim, a w nowszej regionalizacji z 2018 roku Pogórzem Orawsko-Jordanowskim. Sama przełęcz bywa nazywana Spytkowicką, ale spotyka się dla niej także nazwę Bory; jej wysokość wynosi 709 m. Źródliska leżą w gminie Spytkowice, przy wsi o tej samej nazwie, mniej więcej dwanaście kilometrów na zachód od Rabki-Zdroju. Górny bieg rzeki tradycyjnie nazywany jest Wsiowym Potokiem.
Przełęcz Spytkowicka, poniżej której wypływają potoki źródłowe Skawy, leży między grzbietem Łysej Góry po stronie południowej a bezimiennym szczytem po stronie północnej. Nazwa Bory Orawskie, również odnoszona do przełęczy, pochodzi od słowa „bory”, które w gwarze podhalańskiej i orawskiej oznacza tereny podmokłe lub torfowiska; takie obszary rzeczywiście znajdują się na północ od siodła. Używa się także nazwy przełęcz Beskid; słowem „beskid” określano dawniej grzbiet górski, a szczególnie przełęcz w takim grzbiecie. Przez grzbiet, w którym leży przełęcz, przebiega Wielki Europejski Dział Wodny między zlewiskami Bałtyku i Morza Czarnego.
Kierunek biegu na pierwszych kilometrach opisywany jest niejednolicie: raz jako wschodni, raz jako przeważnie północno-wschodni, przy czym według tego drugiego opisu rzeka płynie przez wieś Spytkowice. Zgodne jest natomiast to, co następuje później: rzeka skręca ku północnemu zachodowi.
Na dwudziestym siódmym kilometrze biegu Skawa mija Jordanów. Płynąc dalej przez Maków Podhalański, oddziela Beskid Żywiecki na południu od Beskidu Makowskiego na północy. W Suchej Beskidzkiej, na pięćdziesiątym czwartym kilometrze od źródeł, zmienia kierunek na północny i przecina wschodni skraj Beskidu Małego.
Nad Skawą leży także Mucharz, siedziba gminy o tej samej nazwie. Do tej gminy należy Świnna Poręba, wieś przy drodze z Wadowic do Suchej Beskidzkiej; to w niej powstała zapora na Skawie.
W Wadowicach, na siedemdziesiątym piątym kilometrze, rzeka wkracza na Pogórze Wielickie. W dolnym biegu płynie na północ i cztery kilometry przed ujściem mija Zator. Uchodzi do Wisły w okolicy wsi Smolice, zaraz za tamtejszym stopniem wodnym wchodzącym w skład Drogi Wodnej Górnej Wisły; niekiedy jako miejsce ujścia wskazuje się jednak wieś Podolsze.
Cały bieg rzeki liczy 96,4 km, choć podawana jest też wartość 96 km. Najkrótsza odległość między źródłem a ujściem wynosi 56,80 km, a współczynnik krętości – 1,70. Trasa prowadzi przez Beskidy Zachodnie i Pogórze Zachodniobeskidzkie – kolejno przez Beskid Żywiecki, Makowski i Mały – a następnie między Pogórzem Śląskim a Wielickim, aż po Dolinę Wisły. Skawa płynie w całości w województwie małopolskim, w powiatach nowotarskim, suskim, wadowickim i oświęcimskim.
Zlewnia Skawy zajmuje 1160 km² i – z wyjątkiem miejscowości Las – również w całości leży w województwie małopolskim. Dzieli się, podobnie jak sam bieg rzeki, na część górską i przedgórską. Granicę wyznacza profil hydrologiczny Wadowice, położony na dwudziestym pierwszym kilometrze od ujścia; zamykana przez niego zlewnia górska ma powierzchnię 835 km².
Między źródłami (około 700 m n.p.m.) a ujściem (217 m n.p.m.) rzeka obniża się o 483 m; jej średni spadek wynosi 5‰. Średni przepływ Skawy, podawany dla Wadowic (315 m n.p.m.), wynosi 11,1 m³/s.
Zlewnia Skawy powyżej zapory w Świnnej Porębie ma powierzchnię 802 km². W przekroju zapory średni roczny przepływ rzeki wynosi 11,50 m³/s, a najmniejszy zaobserwowany – 0,77 m³/s. Przepływ powodziowy o prawdopodobieństwie p = 1,0% określono tam na 1150,0 m³/s, a o prawdopodobieństwie p = 0,02% – na 2220,0 m³/s.
Za najważniejsze dopływy uważa się dziesięć cieków. Z lewej strony są to Bystrzanka, Skawica, Grzechynka, Stryszawka, Tarnawka i Wieprzówka, z prawej – Malejówka, Żarnowianka, Paleczka i Stryszówka.
Pełna lista dopływów jest znacznie dłuższa i obejmuje ponad pięćdziesiąt nazw. Sporą ich grupę tworzą cieki mające w nazwie słowo „potok”: Bandurów Potok, Baranów Potok, Dzialski Potok, Głęboki Potok, Potok Księży, Niedorowski Potok, Plebański Potok, Potok pod Stachurą, Skawski Potok, Snukowy Potok, Szeroki Potok, Wronków Potok i Zarębski Potok.
Dalsze pozycje wykazu to Choczenka, Dąbrówka, Kleczanka, Osielczyk, Ponikiewka, Radoczanka, Śleszówka, Zygodówka i Łowiczanka. Resztę wykazu stanowią Bachorzówka, Brzanów, Brzezina, Bystrz, Cadynka, Cechówka, Czarczówka, Czerna, Dudrakówka, Jastrzębnik, Jaszczurówka, Kosiczne, Łękawka, Młynówka, Nawieśnica, Pożoga, Pudłówka, Sarnówka, Stachorówka, Stanaszkówka, Strącze, Szczepankówka, Wieprzec i Żarnowska Woda. Poza nazwanymi dopływami rzekę zasilają jeszcze bezimienne strumienie oraz wody piętrzone zaporami.
Bystrzanka, lewy dopływ Skawy, w górnym biegu – do ujścia potoku Sidzina – nosi nazwę Sidzinka. Jej źródła leżą w Małej Sidzince, przysiółku wsi Sidzina, na północno-zachodnich zboczach jednego z grzbietów Beskidu Orawsko-Podhalańskiego, którym przebiega Wielki Europejski Dział Wodny. Początkowo płynie na zachód, a po przyjęciu potoku Sidzina, już jako Bystrzanka, kieruje się na północny wschód i w Bystrej, na wysokości 427 m, uchodzi do Skawy. Od ujścia Ciśniawy aż po ujście do Skawy wyznacza naturalną granicę między Beskidem Orawsko-Podhalańskim a Pasmem Policy. Jej głównymi dopływami są Sidzina, Glinków Potok, Głaza, Ciśniawa, Mostów Potok, Byków Potok i Wędźno.
Skawica, również lewobrzeżna, ma długość podawaną jako 22,7 lub 23,3 km, zlewnię o powierzchni 145,96 km² i średni spadek 3,25%. Za jej ciek źródłowy zwyczajowo uznaje się potok Jałowiec, który bierze początek na wysokości 1130 m pod Przełęczą Jałowiecką w masywie Babiej Góry; wysokość źródła podaje się też jako 1460 m n.p.m. Rzeka płynie na północny wschód przez wsie Zawoja, Skawica i Białka, a w tej ostatniej, na wysokości około 370 m, uchodzi do Skawy. Jej dolina oddziela Beskid Makowski (Grupę Mędralowej i Pasmo Jałowieckie) od Pasma Babiogórskiego, należącego do Beskidu Żywieckiego, a biegnie nią droga wojewódzka nr 957, prowadząca z Białki przez przełęcz Krowiarki na Orawę.
Stryszawka, lewy dopływ o długości 16,2 km i zlewni obejmującej 139,7 km², zaczyna się na wysokości około 880 m n.p.m. na północno-zachodnich stokach góry Jałowiec, a uchodzi do Skawy w Suchej Beskidzkiej na wysokości 324 m n.p.m. (podawana jest też wartość 329 m). Dolina jej górnego i środkowego odcinka rozdziela Pasmo Jałowieckie i Pasmo Solnisk. Zlewnia potoku jest niesymetryczna, z przewagą dopływów prawobrzeżnych, a sam potok, podobnie jak niektóre jego dopływy, przegrodzono w wielu miejscach progami. Nad Stryszawką leżą Stryszawa i Sucha Beskidzka.
W rejonie Tarnawy Dolnej i Zembrzyc Skawa przyjmuje dwa dopływy z przeciwnych stron. Lewobrzeżna Tarnawka ma długość 11,24 km i zlewnię o powierzchni 22,2 km², położoną w całości w Beskidzie Małym. Wypływa na wysokości około 640 m na południowo-wschodnich stokach Gronia Jana Pawła II, płynie przez Tarnawę Górną, Śleszowice i Tarnawę Dolną, a w tej ostatniej, na wysokości około 305 m, uchodzi do Skawy; nazwę zawdzięcza obu Tarnawom. Jej dolina, w ogólnym zarysie równoleżnikowa, oddziela Pasmo Żurawnicy na południu od Masywu Leskowca, głównego zrębu Beskidu Małego. Prawobrzeżna Paleczka, o długości 14,58 km, zaczyna się na wysokości około 525 m w Palczy i spływa przez nią na południowy zachód, a dalej przez Baczyn, Budzów i Zembrzyce, gdzie skręca na północny zachód. Na wysokości 306 m, na północny zachód od Zembrzyc, uchodzi do Skawy w obrębie Zbiornika Świnna Poręba. Jej dolina rozdziela dwa pasma Beskidu Makowskiego: Pasmo Koskowej Góry na południu i Pasmo Chełmu na północy.
Największym lewym dopływem Skawy jest Wieprzówka, licząca około 40 km. Według urzędowego wykazu wód płynących źródła Wieprzówki leżą na północnych stokach Pasma Łamanej Skały w Beskidzie Małym, a najwyżej położone z nich – na wysokości 855 m pod Łamaną Skałą; na niektórych mapach za początek rzeki uznaje się jednak ujście Targaniczanki, a ciek powyżej nazywa się Rzyczanką. Wieprzówka płynie przez Rzyki, Sułkowice, Andrychów, Wieprz, Gierałtowice i Przybradz, a do Skawy uchodzi w Grodzisku, na wysokości 226 m. Do Andrychowa ma charakter górski, niżej – nizinny; jest silnie uregulowana, szczególnie na odcinku nizinnym. W 80% zasilają ją wody powierzchniowe, a jej przepływ podlega dużym wahaniom: latem niemal wysycha, a wiosną potrafi wylewać, wyrządzając duże szkody. W konkursie organizowanym przez Klub Gaja otrzymała tytuł Rzeki Roku 2013.
Do ważniejszych miejscowości nad Skawą zalicza się Spytkowice, Skawę, Jordanów, Bystrą Podhalańską, Osielec i Juszczyn, dalej Maków Podhalański, Suchą Beskidzką, Zembrzyce i Tarnawę Dolną, a także Skawce, Wadowice oraz Zator. Prawa miejskie mają spośród nich Jordanów, Maków Podhalański, Sucha Beskidzka, Wadowice i Zator.
W opisach doliny i w kronikach wezbrań pojawiają się ponadto Świnna Poręba, Woźniki, Radocza, Jaroszowice, Gorzeń, Mucharz, Laskowa, Dąbrówka i Smolice.
Zator leży nad Skawą, w Kotlinie Oświęcimskiej. Jego nazwa wywodzi się od słowa „zator”, oznaczającego zablokowanie albo znaczne przewężenie drogi lub nurtu rzeki: osada powstała tam, gdzie prosty bieg rzeki został zahamowany, a przeszkodę trzeba było obejść. Naturalną przeszkodę tego rodzaju widać na północ od miasta i na południe od Palczowic, w miejscu, w którym Skawa ostro skręca ku zachodowi.
Obok przeszkody naturalnej istniały tu także przeszkody usypane przez ludzi, gdyż miejscowość od dawna słynęła z hodowli ryb, szczególnie karpia. Miasto jest znane z hodowli ryb, zwłaszcza karpia królewskiego, i określa się je mianem stolicy Doliny Karpia. Lustracja z 1564 roku wymieniała w Zatorze dziewięć stawów: sześć w Łęgu, czyli na przekopie od Skawy (Niżny, Bonar, Dąbrowny, Olszowy, Trzciany i Podwiesny) – a ponadto pięć odroślisk, w których podrastał narybek, i pięć tarlisk – oraz trzy stawy na przekopie Wieprzówki (Borowy, Szydłowiecki i Nowy).
W dokumencie z 1274 roku rzeka figuruje jako fluvio Scaua. Wcześniejszą datę, 1228 rok, nosi dokument uznawany za falsyfikat, zawierający zapis „Zator villam cum hominibus super Scauam”. Samą nazwę wyprowadza się od prasłowiańskiego czasownika o znaczeniu „kręcić”.
W 1242 roku Klemens z Ruszczy nadał Smolice, leżące u ujścia Skawy do Wisły, ufundowanemu przez siebie klasztorowi benedyktynek w Staniątkach. Mucharz lokowano w 1254 roku; Bolesław V Wstydliwy przekazał wieś klasztorowi norbertanek ze Zwierzyńca pod Krakowem, które pozostawały jej właścicielkami aż do okresu rozbiorów. Świnną Porębę założył w XIV wieku Mikołaj z Benkowic. Wiglowice, zniesione później przez powódź z 1580 roku, wymieniono już w 1400 roku jako Beigelsdorf w wystawionym w Pradze niemieckojęzycznym dokumencie króla Wacława; ich nazwę nosi dziś przysiółek Laskowej w gminie Zator.
Zator po raz pierwszy wzmiankowano w dokumencie datowanym na 1228 rok, zawierającym darowiznę dla komesa Klemensa z rodu Świebodziców i rzekomo wystawionym przez księcia Kazimierza I opolskiego; dokument ten uważa się jednak za falsyfikat. Prawa miejskie nadał Zatorowi w 1292 roku książę cieszyński Mieszko, a w latach 1445–1564 miasto było stolicą księstwa zatorskiego, utworzonego w wyniku podziału księstwa oświęcimskiego.
Skawa stała się w 1445 roku osią nowo utworzonego księstwa zatorskiego. Znacznie później, w czasie II wojny światowej, jej środkowy bieg między Woźnikami a Suchą wyznaczał granicę między III Rzeszą a Generalnym Gubernatorstwem; używano wtedy niemieckiej nazwy rzeki – Schaue. Osadnictwu w tej dolinie poświęcono osobne opracowanie, wydane w 2016 roku pod tytułem „Najstarsze osadnictwo w dolinie Skawy”.
W 1939 roku leżący nad Skawą Mucharz włączono do III Rzeszy, w której granicach pozostawał do 1945 roku; wieś znajdowała się wówczas na granicy między Niemcami a Generalnym Gubernatorstwem. W latach 1975–1998 położone nad rzeką Mucharz, Świnna Poręba, Zator i Smolice należały do województwa bielskiego.
Do końca XIX wieku Skawa zachowywała układ koryta typowy dla karpackich dopływów Wisły: wielonurtowy (roztokowy) albo wielokorytowy. Najbardziej rozbudowany system kilku koryt funkcjonował w dolnym biegu, w rejonie Zatora. Cały układ koryt osiągał szerokość do dziewięciuset metrów.
Bodźcem do regulacji była decyzja rządu wiedeńskiego, podjęta w związku ze stratami powodziowymi z 1884 roku. Skawę uregulowano jako jedną z „rzek kanałowych”, czyli takich, które miały mieć bezpośredni związek z Kanałem Galicyjskim, budowanym od 1911 roku; wykonany fragment tego kanału włączono następnie w trasę Kanału Łączańskiego. Do końca lat czterdziestych XX wieku odcinek od Jordanowa aż po ujście w Smolicach zwężono do jednego koryta. Dzisiejsze koryto jest w większości uregulowane, a odcinki rozszerzone, o charakterze wielonurtowym, występują jedynie lokalnie.
Około 1906 roku pod Makowem stał na Skawie jaz. Stopień wodny w Smolicach, tuż poniżej którego Skawa uchodzi do Wisły, jest jednym z sześciu stopni piętrzących Drogi Wodnej Górnej Wisły; pozostałe to Dwory, Łączany, Kościuszko, Dąbie i Przewóz. Szlak ten, prowadzący od Oświęcimia do Krakowa, budowano w latach 1949–2002. W Smolicach działa także elektrownia wodna należąca do Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica.
Reżim hydrologiczny Skawy jest górski, co oznacza małą bezwładność i dużą amplitudę przepływów: wezbrania przychodzą gwałtownie, ale trwają krótko. Potencjał powodziowy rzeki jest znaczny i zapisał się w dziejach doliny serią katastrof.
Powódź z 1580 roku najmocniej uderzyła w dolny odcinek – wezbrane wody zniosły całą wieś Wiglowice, której nazwę nosi do dziś jeden z przysiółków Laskowej na prawym brzegu. W 1783 roku powódź przyniosła wielkie straty, zwłaszcza w Suchej, gdzie rzeka zniszczyła nadrzeczną lewobrzeżną część miasta. Zniszczeniu uległa większość brodów; wtedy właśnie uznano, że w Wadowicach potrzebna jest pierwsza przeprawa mostowa.
Powodzie powtarzały się szczególnie często w pierwszych dwóch dekadach XIX wieku, co odbiło się na komunikacji. Drogę z Wadowic do Suchej, budowaną w latach czterdziestych tego stulecia, poprowadzono w całości lewym brzegiem, mimo oczywistych trudności terenowych. Wcześniejszy trakt między Gorzeniem a Mucharzem wielokrotnie przekraczał meandry rzeki w bród, więc podczas wezbrań stawał się nieprzejezdny.
W lipcu 1867 roku ulewy podniosły stan wody w Wadowicach na tyle, że rzeka wylała szeroko poza łożysko, wyrządzając duże szkody, a most na drodze pocztowej stał się nieprzejezdny. Straty w powiecie wadowickim w 1884 roku, zwłaszcza w uprawach rolnych, musiały być na tyle poważne, że skłoniły władze w Wiedniu do objęcia rzeki regulacją. Pięciotygodniowe opady z czerwca i lipca 1903 roku wywołały jedną z największych powodzi nie tylko na samej Skawie, ale i na całej górnej Wiśle; skutki były podobne jak dziewiętnaście lat wcześniej – na zalanych terenach zapanował głód.
Rekordowe stany przyniósł rok 1934, kiedy większość rzek karpackich osiągnęła maksima. W leżących nad Skawą Woźnikach 17 lipca odnotowano wzrost poziomu wody o pięć metrów. W dniach 16–18 lipca rzeka zalała całą dolną Radoczę, przerwała wały i w dwóch miejscach uszkodziła tor linii kolejowej Trzebinia–Wadowice. W Jaroszowicach woda zalewająca gospodarstwa i uprawy utrzymywała się co najmniej przez tydzień.
Powódź nawiedziła Skawę w 2001 roku. W tym samym roku poważne zniszczenia w Budzowie i Zembrzycach przyniosła powódź na Paleczce, prawym dopływie rzeki. Według Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie podczas powodzi w 2010 roku budowany jeszcze zbiornik w Świnnej Porębie zgromadził w krytycznych dla województwa małopolskiego dniach, od 16 do 19 maja, maksymalnie 61 mln m³ wody; największy dopływ do zbiornika wyniósł 937 m³/s, a największy odpływ z niego – 358 m³/s.
Uregulowanie rzeki o tak częstych wylewach od lat traktowano priorytetowo. W Świnnej Porębie od 1986 roku budowano zbiornik zaporowy. Miał on chronić dolinę przed powodzią, a zarazem dostarczać wodę mieszkańcom oraz przemysłowi. Terminy okazały się ruchome: zakończenie prac zapowiadano jeszcze na 2014 rok. Według jednych źródeł zaporę otwarto i zbiornik zalano w 2017 roku, według innych zaporę oficjalnie otwarto już 10 października 2015 roku, a napełnianie zbiornika rozpoczęto wiosną 2020 roku. Był to pierwszy taki akwen na Skawie.
Zbiornik przez długi czas nosił roboczą nazwę hydrotechniczną Zbiornik Świnna Poręba. Ponieważ sztuczne zbiorniki otrzymują w polskim nazewnictwie urzędowym miano jezior, było wiadomo, że nazwa ta nie będzie ostateczna. Proponowano nazwę Jezioro Wadowickie, czemu sprzeciwiły się niektóre gminy, na których obszarze znalazł się akwen. W 2013 roku gmina Mucharz przygotowała stronę promującą powstający zbiornik, na której używano nazwy Jezioro Mucharskie, i to ona została ostatecznie przyjęta w grudniu 2018 roku. Jezioro leży na terenie gmin Mucharz, Stryszów i Zembrzyce.
Pierwszy projekt zagospodarowania terenu opracowano już w latach pięćdziesiątych XX wieku. Budowa zapory i zbiornika, rozpoczęta w 1986 roku, trwała ponad 30 lat; inwestycja należy do najdłużej prowadzonych przedsięwzięć hydrotechnicznych. W latach 1988–1992 rozebrano odcinek Wadowice–Skawce linii kolejowej nr 103, biegnący przez obszar przyszłego zalewu. Prace opóźniały problemy finansowe wynikające z przemian gospodarczych po 1989 roku; nie dotrzymano też harmonogramu przyjętego przez Sejm w 2005 roku. W 2009 roku, wobec kryzysu finansowego, budowę wstrzymano, a w 2010 roku rząd postanowił ukończyć ją do 2015 roku.
Przed zalaniem zbiornika trzeba było jeszcze umocnić osuwiska, wybudować nowe drogi omijające zalewany teren, rozebrać położony na nim most i wysiedlić ostatnią rodzinę mieszkającą na obszarze przyszłego zalewu. Ustawa o dokończeniu budowy, uchwalona przez Sejm 13 maja 2016 roku, przewidywała, że na inwestycję trafi ponad 46 mln zł w 2016 roku i około 6,7 mln zł w 2017 roku; 25,7 mln zł zaplanowano na stabilizację osuwisk, 20,6 mln zł na przebudowę dróg, a 6,93 mln zł – między innymi na rozruch zapory, niecki zbiornika i elektrowni. Pieniądze zapewnił Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a za dokończenie inwestycji odpowiadał Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie.
We wrześniu 2016 roku rodzina, która jako ostatnia mieszkała w Skawcach na dnie przyszłego zbiornika, podpisała ze Starostwem Powiatowym w Wadowicach porozumienie o dobrowolnym opuszczeniu domu. Następnie, 25 października, zamknięto drogę z Mucharza do Zagórza, jeden z ostatnich obiektów pozostałych w czaszy zbiornika, i przystąpiono do jej likwidacji wraz z dawnym mostem kolejowym nad Skawą; zastępujący ją 2,5-kilometrowy odcinek nowej drogi ze Świnnej Poręby przez Gołębiówkę, Leśniówkę i Zagórze oddano do użytku w 2019 roku. Jeszcze 5 lipca 2017 roku Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie informował o trwającej budowie, a trzy tygodnie później, 26 lipca, jej zakończenie ogłosiła premier Beata Szydło.
Elektrownię wodną na zaporze uruchomiono 2 marca 2019 roku. W lipcu tego roku obniżono poziom wody w zbiorniku, aby dokończyć umacnianie osuwisk, a jesienią zaczęto oczyszczać nieckę z roślinności; prace w jej głównej części ukończono wiosną 2020 roku.
Zapora jest ziemna, z rdzeniem glinowym. Jej wysokość podaje się jako 50 m lub 54 m, a długość jako 604 m, przy czym długość korony określa się na 640 m. Kubatura nasypu wynosi 2,23 mln m³, a kubatura betonów – 300 tys. m³. Całkowitą pojemność zbiornika określa się na 161 mln m³; wśród jego parametrów podaje się też pojemność powodziową – 161 mln m³, wyrównawczą – 86 mln m³ i martwą – 15 mln m³. Maksymalna powierzchnia zalewu wynosi 1035 ha (10,35 km²), normalna – 820 ha, a minimalna – 240 ha.
Zbiornik ma chronić przed powodzią dolinę Skawy poniżej zapory (w tym Wadowice), a także dolinę Wisły (w tym Kraków), oraz ograniczać skutki suszy, zapewniając przepływ gwarantowany 6,4 m³/s, podczas gdy w okresie suszy przepływ rzeki wynosi 0,77 m³/s. Elektrownia wodna o mocy 4 MW ma wytwarzać 14,8 GWh energii elektrycznej rocznie. Woda ze zbiornika przeznaczona jest na cele komunalne i przemysłowe w województwach małopolskim i śląskim, a tereny wokół jeziora mają służyć turystyce i rekreacji, z powszechnym dostępem do akwenu. Wśród funkcji zbiornika wymienia się też hodowlę ryb.
W dolinie rzeki potwierdzono stanowiska dwóch gatunków roślin rzadkich w Karpatach: rdestnicy nawodnej w Dąbrówce oraz rdestnicy włosowatej w Świnnej Porębie.
W wodach Skawy żyją ryby typowe dla wód górskich: pstrąg potokowy, strzebla potokowa i lipień, a także głowacze.
Skawa uchodzi do Wisły.
Opracowano na podstawie artykułu Skawa (rzeka) w polskiej Wikipedii oraz odpowiadających mu artykułów w Wikipedii niemieckiej, angielskiej, ukraińskiej; wykorzystano także artykuły: Jezioro Mucharskie, Przełęcz Spytkowicka, Skawica (rzeka), Wieprzówka, Stryszawka, Bystrzanka (dopływ Skawy), Tarnawka (dopływ Skawy), Paleczka, Wiglowice, Droga Wodna Górnej Wisły, Smolice (województwo małopolskie), Świnna Poręba, Zator (miasto), Mucharz (licencja CC BY-SA 4.0); dane liczbowe: Wikidane, a tam, gdzie różnią się od cytowanego artykułu, wartości podane w samym artykule. Pozostałe rzeki: spis rzek Polski.
Rzeki Polski › Skawa