| Długość | 140,3 km |
|---|---|
| Powierzchnia dorzecza | 2172,7 km² |
| Uchodzi do | Morza Bałtyckiego |
Wieprzę zalicza się do cieków Pobrzeży Południowobałtyckich, a jej koryto przecina trzy jednostki: Pojezierze Bytowskie, Wysoczyznę Polanowską i Pobrzeże Koszalińskie. Jest to rzeka przymorska Pomorza Tylnego; jej początek leży na obszarze określanym po niemiecku mianem Pommerscher Landrücken. Bieg rozpoczyna się w gminie Miastko w powiecie bytowskim, a rzeka płynie przez dwa dzisiejsze województwa: pomorskie i zachodniopomorskie.
Początkowo rzeka płynie w kierunku północno-zachodnim. Zwrot ku północy następuje w rejonie Sławna, dawniej noszącego nazwę Schlawe, a przy wsi Wilkowice (dawniej Wilhelmine) nurt skręca na zachód. Bieg kończy się w Darłówku, nadmorskiej dzielnicy Darłowa, gdzie Wieprza wpada do Bałtyku. Współrzędne źródła podawane są jako 54°02′46″N, 17°12′22″E, a wysokość ujścia wynosi zero metrów nad poziomem morza.
Miejsce narodzin rzeki bywa wskazywane niejednoznacznie. Według jednych opracowań Wieprza wypływa z jeziora Kołoleż, położonego w okolicy Głodowa, na wysokości 170 metrów nad poziomem morza; to właśnie stamtąd woda odpływa nieprzerwanie. Inne publikacje wymieniają Białe Jezioro na Pojezierzu Bytowskim, również w gminie Miastko. Rozbieżność wynika z tego, że w porach deszczowych między tymi sąsiednimi jeziorami występuje epizodyczny ciek.
Opracowania niemieckie wskazują natomiast Białe Jezioro, notowane tam również pod niemiecką nazwą Biallensee, i podają przy tym niższą rzędną początku: 154 metry nad poziomem morza zamiast 170. Rozbieżne są ponadto dane dotyczące samego Kołoleża: wypływ rzeki z tego jeziora umieszcza się na wysokości 170 m n.p.m., a wysokość lustra jeziora podaje się jako 159 m n.p.m.
Po drodze rzeka przepływa przez kilka jezior. Należą do nich Białe Jezioro, Bluj oraz oba jeziora wałdowskie – Jezioro Wałdowskie Małe i Jezioro Wałdowskie Wielkie. Lista ta nie jest zamknięta: to jedynie przykłady.
Kołoleż, Białe Jezioro, Bluj oraz oba jeziora wałdowskie to przepływowe jeziora wytopiskowe Pojezierza Bytowskiego. Kołoleż, położony w granicach gminy Miastko, na obszarze źródłowym Wieprzy, zajmuje 9,9 ha; jego długość dochodzi do 0,53 km, a szerokość do 0,15 km. Nad jeziorem leży Głodowo, a wzdłuż jego południowo-wschodniego brzegu biegnie trasa nieistniejącej już linii kolejowej z Bytowa do Miastka.
Białe Jezioro, po kaszubsku Biôłé Jezoro, leży na obszarze źródłowym Wieprzy i ma 9,52 ha powierzchni, do 0,92 km długości oraz do 0,18 km szerokości. Jego przynależność administracyjna podawana jest dwojako: obok gminy Miastko wymienia się gminę Tuchomie. Wzdłuż północno-zachodniego brzegu jeziora przebiega trasa tej samej nieistniejącej linii kolejowej. Większy od obu tych jezior jest Bluj, również położony w gminie Miastko, na obszarze źródłowym rzeki: zajmuje 43,4 ha, a jego długość dochodzi do 1,35 km, szerokość zaś do 0,35 km. Wieprza zarówno do niego wpływa, jak i z niego wypływa, a nad jego brzegami leżą Ostrowo i Głodowo.
Nad brzegami dwóch innych jezior tego typu, przez które przepływa Wieprza, leży wieś Wałdowo w pobliżu Miastka. Oba jeziora znajdują się w centralnej części Pojezierza Bytowskiego, w gminie Miastko w powiecie bytowskim. Jezioro Wałdowskie Małe (kaszb. Jezoro Wałdowsczé Môłé, niem. Kleiner Dorfsee) ma 6,69 ha powierzchni, a jego największa długość i szerokość wynoszą odpowiednio 0,37 i 0,18 km. Jezioro Wałdowskie Wielkie (kaszb. Jezoro Wałdowsczé Wiôldżé, niem. Großer Dorfsee) zajmuje 12,1 ha przy długości do 0,68 km i szerokości do 0,21 km.
Źródła różnią się co do długości rzeki. Polskie opracowania podają 140,3 kilometra i powierzchnię dorzecza równą 2172,7 km², niemieckie zaś – 112 kilometrów i 2150 km².
W 1928 roku koryto zostało wyprostowane, co skróciło całkowitą długość cieku właśnie do 112 kilometrów. Jeszcze niespełna dwie dekady wcześniej, w roku 1909, notowano zupełnie inną wartość – 150 kilometrów, z czego 128 kilometrów uznawano wówczas za nadające się do spławu.
Reżim wodny opisywany jest jako wyrównany. Odpowiadają za to obfite opady w zlewni, dzięki którym odpływ nie podlega gwałtownym wahaniom i utrzymuje się na stosunkowo równym poziomie.
Dorzecze Wieprzy należy do dorzeczy odprowadzających wody wprost do Morza Bałtyckiego. Poza doliną samej rzeki obejmuje zlewnie wszystkich jej dopływów i rozciąga się na Pobrzeżu Koszalińskim oraz Pojezierzu Zachodniopomorskim; jego powierzchnię podaje się także jako 2170 km². Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, dzieląc kraj na jednostki hydrograficzne najwyższego rzędu, zaliczył zlewnię Wieprzy do dorzecza rzek przymorza Bałtyku. W podziale na obszary dorzeczy rzeka należy do obszaru dorzecza Odry, a zarządcą wód w całej zlewni jest szczeciński Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, któremu podlega region wodny Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego.
Opracowania niemieckie przyjmują wysokość źródła 154 m n.p.m. i ujścia 0 m, podają różnicę wysokości 154 m oraz spadek dna rzeki wynoszący 1,4 ‰. Dla początku rzeki na Pojezierzu Bytowskim podawana bywa również wysokość 189 m n.p.m. Współrzędne ujścia podaje się jako 54°26′23″N, 16°22′36″E lub 54°26′25″N, 16°22′38″E.
Wśród lewobrzeżnych dopływów wymienia się Taukarre, która dołącza do rzeki głównej na północ od Sławska w gminie Sławno. Innym jest Moszczenica: bierze początek w okolicach Malechowa, mija Słowino od południa – w odległości mniej więcej kilometra od centrum wsi – kierując się przy tym na północny wschód, i kończy bieg pod Sławnem.
Do dopływów lewobrzeżnych należy też Studnica, po niemiecku Stüdnitz. Wypływa na południe od Miastka, a z Wieprzą łączy się na północny zachód od Broczyny w gminie Trzebielino. To od niej pochodzi część nazwy obszaru Natura 2000 „Dolina Wieprzy i Studnicy”. Lewobrzeżnym dopływem jest także Grabowa, notowana po niemiecku jako Grabow, uchodząca już za Darłowem.
Po prawej stronie wymienia się ciek zapisany po niemiecku jako Krummbach. Zaczyna się on na południe od Łubna w gminie Kołczygłowy, omija Trzebielino od północy, a do rzeki głównej dociera jeszcze przed Broczyną. Drugi z wymienianych prawobrzeżnych dopływów, występujący pod nazwą Stibnitz, dołącza mniej więcej siedem kilometrów przed Darłowem.
Trzecim z wymienianych jest Moszczeniczka, po niemiecku Motz, która powstaje w okolicy Bruskowa Wielkiego i wpada do Wieprzy przy Pieszczu, dawniej zwanym Peest. Do prawobrzeżnych dopływów zalicza się także Pokrzywną.
Do Wieprzy uchodzi ponadto lewobrzeżna Doszenica, której ujście znajduje się w okolicach wsi Czarnica. Miejsce to wyznacza początek chronionego odcinka doliny.
Największym dopływem Wieprzy jest lewobrzeżna Grabowa. Wśród pozostałych dopływów lewego brzegu wymienia się Łąkawicę, Krupiankę, Jarosławiankę, Leśną, Jasienicę, Tokarę, Moszczenicę, Cierniak, Reknicę, Modłę, Studnicę, Broczynkę, Bożankę i Doszenicę; ta ostatnia uchodzi w okolicach wsi Czarnica. Z prawej strony rzeka przyjmuje między innymi Stobnicę, Pijawicę, Moszczeniczkę, Pałowską Strugę, Wrześniczkę, Młynówkę, Ściegnicę, Bystrzenicę i Pokrzywną.
Nazwane dopływy mają także niektóre z tych cieków. Do Studnicy uchodzą z lewej strony Dzika, Białka, Świerzynka, Pierska Struga i Pląsa, a z prawej Węgorzynka. Do Pokrzywnej wpadają z lewej Ślizień i Kunica, a z prawej Korzyca i Rybiec. Moszczenica przyjmuje z prawej strony Kanał Miejski, Bobrowiczkę, Rzyszczewkę i Kościelną Strugę, a z lewej Radosławkę i Leniwkę; do Moszczeniczki dopływają z prawej Niemęt i Zielona Struga, a z lewej Gacka Struga. Stobnica przyjmuje Rudzień, Reknica Kosierzewkę, Ściegnica Bziankę, a Bystrzenica Strugę Miszewską; do Broczynki uchodzą Miłacz i Milanówka.
Grabowa (niem. Grabow) ma 74 km długości, a jej dorzecze obejmuje 536 km². Wypływa w okolicach Starego Żeliborza; w górnym biegu utworzono „Rezerwat na Rzece Grabowej”. Następnie przepływa przez Polanów, Krąg i Nowy Żytnik, a jeszcze przed Nowym Żytnikiem odgałęzia się od niej Reknica, zaliczana do lewobrzeżnych dopływów Wieprzy. Dalej Grabowa płynie pradoliną przez Grabowo, Jeżyce i Żukowo Morskie, po czym wpada do Wieprzy w pobliżu Darłówka, około kilometra przed ujściem Wieprzy do Bałtyku i mniej więcej 0,5 km na południe od zabudowy mieszkalnej tej dzielnicy. Z prawej strony przyjmuje Dąbrowę, Przystawski Potok, Jasienicę, Grabówkę, Wielinkę, Błotnicę i Pustynkę, a z lewej Rów Wiekowski, Świernicę, Bielawę i Białkę.
Nazwę Grabowej wywodzi się od grabu. W średniowieczu przynajmniej część jej biegu nosiła jednak inne miano, zapisywane m.in. jako Vettra lub Thra, którego pierwotną postać odtwarza się jako Wtra. Według rekonstrukcji Karla Rosenowa, opartej m.in. na mapie z 1680 roku z zaznaczoną „Starą Grabową” (niem. Alte Grabow), rzeka ta miała pierwotnie dwa ujścia w pobliżu północnego brzegu jeziora Bukowo. Odgałęziającą się od niej Bagnicę (niem. Buckower Mühlenbach) wykopano podczas robót prowadzonych przez klasztor cystersów w Bukowie Morskim. Wskutek melioracji z XIX i XX wieku odcinek od miejsca, w którym odchodzi Bagnica, do ujścia skrócił się o 12,5%. W dolnej części herbu Darłowa widnieją dwie rzeki: Wieprza i Grabowa.
Na Grabowej zarząd województwa ustanowił obręb ochronny obejmujący 3450 m koryta, od mostu drogowego w Żukowie Morskim aż do ujścia do Wieprzy. Od 20 marca do 31 maja każdego roku obowiązuje w nim zakaz połowu oraz czynności szkodliwych dla ryb. Grabowa jest też miejscem wędkarstwa turystyczno-rekreacyjnego, nastawionego przede wszystkim na ryby łososiowate.
Studnica, po niemiecku Stüdnitz, a dawniej Stiednitz, ma 38 km długości, a jej dorzecze zajmuje 315 km². Obszar jej źródeł leży na południowy wschód od Miastka, w zachodniej części Pojezierza Bytowskiego; rzeka wypływa tam z jeziora Studzieniczno Małe, położonego na wysokości 165 m n.p.m. Jej koryto biegnie przez Miastko oraz leśną pradolinę Wysoczyzny Polanowskiej, a z Wieprzą łączy się na południe od Biesowic. Ma charakter rzeki górskiej, a przy ujściu jest szersza od Wieprzy.
Moszczenica, po niemiecku Motze lub Schlawer Motze, to lewobrzeżny dopływ o długości około 19 km i powierzchni dorzecza około 110 km². Wypływa przy Malechowie, wsi położonej około 14 km na południowy wschód od Darłowa, i początkowo kieruje się na północ. Na wysokości Karwic skręca na północny wschód, mija Słowino, po czym zatacza łuk ku wschodowi i przy Sławnie uchodzi do Wieprzy.
Moszczeniczka, prawobrzeżny dopływ Wieprzy, jest strugą o długości 9,1 km i powierzchni zlewni 71,5 km². Źródła ma w rejonie Bruskowa Wielkiego i Bierkowa, a ujście na południe od wsi Tyń, w okolicy Pieszcza. Płynie szeroką, zatorfioną doliną, a zasilają ją liczne rowy melioracyjne. W 2002 roku Rada Gminy w Słupsku ustanowiła uchwałą zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Dolina Moszczeniczki”, w którym występują liczne dolinki denudacyjne, parowy i młode rozcięcia erozyjne; doliny Moszczeniczki i Bagienicy tworzą Bruskowskie Bagna z bogatymi złożami torfu. Obecną nazwę strugi wprowadzono urzędowo w 1948 roku w miejsce niemieckiej nazwy Motz Bach.
Nad rzeką leżą trzy miasta: Kępice, Sławno i Darłowo. W nadmorskiej dzielnicy ostatniego z nich, Darłówku, rzeka kończy bieg.
Poza miastami z rzeką związane są mniejsze miejscowości. Przy samych źródłach leży Głodowo. Należą do nich ponadto Broczyna w gminie Trzebielino, Czarnica, w której okolicach uchodzi Doszenica, Pomiłowo i Stary Kraków, w których rejonie w 2010 roku oceniano stan wód, a także Sławsko, Wilkowice i Pieszcz. Z przeszłością przemysłową rzeki łączą się natomiast Ciecholub i Biesowice.
Na rzece mogły niegdyś pracować liczne młyny wodne, a nawet niewielkie elektrownie. Przykładami są Ciecholub (niem. Techlipp) w gminie Kępice, której siedziba nosiła dawniej nazwę Hammermühle, oraz Biesowice (niem. Beßwitz) w powiecie słupskim.
Przez Biesowice (niem. Beßwitz), wieś w gminie Kępice leżącą około 23 km na południowy wschód od Sławna, przepływa Wieprza. W XIX wieku do tamtejszego majątku należały znaczne lasy nad Wieprzą i Studnicą; w jego skład wchodził też m.in. młyn zbożowy z tartakiem. W 1897 roku w pobliżu wsi uruchomiono elektrownię, którą z czasem przekształcono w elektrownię wodną; w 1910 roku w Biesowicach działały m.in. elektrownia, młyn i tartak.
Ciecholub (niem. Techlipp, kaszb. Cechòlub), także w gminie Kępice, leży na wschodnim brzegu Wieprzy, około dwudziestu kilometrów od Miastka w kierunku północno-północno-zachodnim. Nad Studnicą stał natomiast młyn wsi Techlipp (niem. Techlipper Mühle): w miejsce folwarku Dombow, który po 1871 roku przestał istnieć, zbudowano przy nim nowy folwark.
O ile na początku XX wieku za nadające się do spławu uznawano 128 kilometrów, o tyle współcześnie mniejsze statki mogą korzystać wyłącznie z krótkiego odcinka między Darłowem a ujściem rzeki do morza.
Kępice (niem. Hammermühle) leżą na skraju Wysoczyzny Polanowskiej, w dolinie Wieprzy, która przepływa przez miasto. W X–XII wieku w zakolu rzeki, poniżej zakładu garbarskiego, stał gródek; pozostało po nim grodzisko z obrysem wałów. Na wschód od Warcina, również w dolinie rzeki, znajdowała się kuźnia.
Otto von Bismarck, który jako premier Prus kupił w 1867 roku majątek Warcino, w 1868 roku zlecił zbudowanie nad Wieprzą papierni „Papierfabrik Hammermühle”. Później powstał większy zakład w Kruszce (Fuchsmühle). Od 1889 roku papiernie działały pod nazwą „Varziner Papierfabrik A.G.”; stały się największym przedsiębiorstwem przemysłowym niemieckiego Pomorza Wschodniego i należały do znaczących wytwórców banknotów. Po 1890 roku z myślą o papierniach i tartaku uruchomiono elektrownie wodne.
W 1918 roku na Wieprzy istniał układ czterech elektrowni: w Kępce (Kampmühle), Kruszce (Fuchsmühle), Biesowicach (Beßwitz) i Kępicach (Hammermühle). Poza elektrownią w Kępce, dziś zabytkową, wszystkie zostały zniszczone podczas II wojny światowej. Zdemontowaną elektrownię w Kępicach odbudowali w 1958 roku pracownicy tamtejszej garbarni; w 1980 roku przekazano ją w użytkowanie Zakładowi Energetycznemu w Słupsku, a w 1996 roku gruntownie zmodernizowano jej urządzenia. Na rzece pracuje obecnie kilka małych elektrowni wodnych.
Ostatni fragment koryta pełni funkcję akwatorium portu morskiego w Darłowie. Granice portu wyznaczają zasięg części regulacji rybackich.
Z tym samym miejscem wiąże się układ falochronów, których początek wyznacza dolną granicę chronionej doliny. Wejście do portu ma dwie głowice, a wschodnia z nich służy za punkt odniesienia przy wyznaczaniu strefy ochronnej w ujściu rzeki.
Port morski Darłowo, usytuowany w ujściu Wieprzy, formalnie ustanowiono w 1965 roku, a jego obecne granice wyznaczono w 1998 roku. Pełni funkcje handlowe, rybackie i turystyczne. Składa się z dwóch części. Pierwsza, w Darłówku (niem. Rügenwaldermünde), leży tuż przy morzu i obejmuje falochrony, wejście do portu, awanport, basen rybacki oraz most. Druga, oddalona od wejścia o około 2,3 km, przylega do Darłowa i mieści obrotnicę, Basen Przemysłowy oraz odcinek koryta Wieprzy.
Wejście do portu, szerokie na 38 m i głębokie na 7 m, tworzą dwa falochrony; ich długość podawana jest jako 436 m dla wschodniego i 484 m dla zachodniego albo odpowiednio 415 m i 464,6 m. Od ujścia rzeki do obrotnicy prowadzi tor wodny o długości 2420 m, szerokości 23 m w osi i głębokości 5,5 m, a średnica obrotu statków na obrotnicy wynosi 110 m. Kanał portowy, ciągnący się od nasady Ostrogi Zachodniej przez obrotnicę aż do południowej granicy portu w nurcie Wieprzy, zajmuje 160 785,50 m². Wzdłuż brzegu Wieprzy wykonano umocnienie palowe, nazywane Nabrzeżem Refulacyjnym, o długości 1092 m. Do portu mogą zawijać jednostki o długości do 75 m i zanurzeniu do 4 m, a większe za zezwoleniem kapitana portu.
Wieprza, płynąc kanałem portowym, rozdziela Darłówko na dwie części, dlatego drogowskazy kierują do Darłówka Wschodniego i Darłówka Zachodniego. Obie części łączy most rozsuwany im. kapitana Witolda Huberta, wybudowany w 1988 roku i zamknięty obecnie dla ruchu kołowego; most jest otwierany o każdej pełnej godzinie oraz na polecenie Kapitanatu Portu. Zastąpił on drewniany most zwodzony z XVII wieku, zmodernizowany w XIX wieku i rozebrany w 1977 roku; do 1988 roku zamiast mostu po Wieprzy kursował prom.
Na rzece organizuje się spływy kajakowe. Do dyspozycji kajakarzy pozostaje 95 kilometrów spławnego koryta.
Najwyżej położony dogodny punkt, z którego można zwodować sprzęt, to leśne pole o nazwie „Mnich” w Broczynie.
Szlaki kajakowe prowadzą także po dopływach. Takim szlakiem jest Studnica, a na Grabowej wytyczono siedmiokilometrowy odcinek od mostu na szosie Polanów–Wielin do Buszyna, urządzony w ramach Leśnego Kompleksu Turystycznego Nadleśnictwa Polanów. W Buszynie powstała stanica wodna z drewnianymi wiatami i brzegiem umocnionym kamieniem, a przepłynięcie tego odcinka zajmuje około 4–6 godzin.
W 2010 roku stan wód zbadano w dwóch przekrojach. Pierwszy zlokalizowano we wsi Pomiłowo, drugi przy moście w sąsiedztwie wsi Stary Kraków. W obu punktach elementy biologiczne oraz fizykochemiczne zakwalifikowano do klasy II.
Ocena końcowa różniła się natomiast nazwą. Dla Pomiłowa orzeczono dobry potencjał ekologiczny, dla przekroju pod Starym Krakowem – dobry stan ekologiczny.
W tym samym roku oceniono również wody dwóch dopływów. Na Grabowej, w punkcie pomiarowym w Grabowie, elementy biologiczne zakwalifikowano do klasy I, stan elementów fizykochemicznych określono jako poniżej potencjału dobrego, a potencjał ekologiczny jako umiarkowany. Moszczeniczka, badana przy ujściu do Wieprzy, uzyskała klasę II elementów biologicznych, przy elementach fizykochemicznych poniżej potencjału dobrego i umiarkowanym potencjale ekologicznym.
Rzeka odprowadza do Bałtyku mierzalne ilości metali ciężkich, co odnotowała Inspekcja Ochrony Środowiska. Dane za rok 2012 pokazują, że zdecydowanie największą pozycję stanowił cynk – 16,6 tony. Miedzi trafiło do morza 1,8 tony.
Pozostałe pierwiastki występowały w ilościach rzędu ułamków tony: kadmu 0,7 tony, ołowiu 0,6 tony, a niklu pół tony. Liczby te dotyczą jednego roku i opisują ładunek przenoszony przez rzekę, nie zaś stężenia w samej wodzie.
Dane Inspekcji Ochrony Środowiska obejmują także metale ciężkie odprowadzane do Bałtyku przez Grabową, która uchodzi do Wieprzy w pobliżu Darłówka. W 2012 roku było to 10,2 tony cynku i 0,7 tony miedzi, a ponadto około 300 kg chromu oraz po około 200 kg ołowiu i niklu.
Część doliny została włączona do sieci Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, noszący nazwę „Dolina Wieprzy i Studnicy”. Ochrona zaczyna się w okolicach wsi Czarnica, tam, gdzie do rzeki dołącza Doszenica, i sięga aż do miejsca, w którym zaczynają się falochrony portu w Darłowie.
Ochroną objęta jest przy tym również główna część kanału portowego Wieprzy.
Całe Darłówko, przez które przepływa ujściowy odcinek rzeki, leży ponadto w granicach obszaru chronionego krajobrazu „Koszaliński Pas Nadmorski”.
Pierwsza z regulacji dotyczy obrębu ochronnego wyznaczonego w samym mieście. Od 20 marca do 31 maja każdego roku obowiązuje tam zakaz łowienia oraz wszelkich działań szkodzących rybom: nie wolno naruszać urządzeń tarliskowych, dna ani roślinności wodnej, uprawiać sportów motorowodnych czy urządzać kąpielisk. Chroniony odcinek mierzy 1070 metrów – zaczyna się od mostu drogowego przy ulicy Powstańców Warszawskich, a kończy na kładce pieszej przy ulicy Morskiej.
Druga strefa chroni ryby jesienią i na początku zimy. Na morskich wodach wewnętrznych rzeki, w granicach portu, ustanowiono okresowy obwód ochronny dla troci wędrownej i łososia, obowiązujący od 15 września do 31 grudnia. Wprowadzono też ograniczenie dla wędkarzy: na wodach portowych nie wolno łowić metodą spinningową.
Trzecia strefa działa przez cały rok. Wyznaczono ją w ujściu rzeki jako półkole o promieniu pięciuset metrów, zakreślone od wschodniej głowicy wejścia do darłowskiego portu w kierunku morza. Wewnątrz tego półkola obowiązuje stały zakaz połowu organizmów morskich.
Podobieństwo brzmienia bywa mylące: poza zbliżoną nazwą rzeka ta nie ma nic wspólnego z Wieprzem, który jest dopływem Wisły. To dwa całkowicie odrębne cieki, a zbieżność ogranicza się do warstwy językowej.
Do 1945 roku po stronie niemieckiej używano formy Wipper. Nazwę tę nosi w języku niemieckim kilka cieków leżących daleko od siebie, a gdy do rachunku włączono również brzmienia zbliżone, na przykład Wipfer, doliczono się piętnastu takich hydronimów. Jedna z hipotez etymologicznych wywodzi je od słowa obecnego w średniodolnoniemieckim, niderlandzkim i średnioangielskim, odpowiadającego niemieckiemu wippen. Inni badacze cofali się jeszcze dalej, ku indoeuropejskiej warstwie językowej, i odczytywali hydronim jako określenie rzeki skaczącej.
Po kaszubsku rzeka nazywa się Wieprzô. Na polskiej mapie wojskowej z 1933 roku przy oznaczeniu cieku umieszczono egzonim Wieprz – a więc formę męską, tożsamą z nazwą dopływu Wisły. O obecnym brzmieniu przesądzono dopiero po wojnie: nazwę Wieprza ustalono urzędowo rozporządzeniem z 1948 roku.
Wieprza uchodzi do Morza Bałtyckiego.
Opracowano na podstawie artykułu Wieprza w polskiej Wikipedii oraz odpowiadających mu artykułów w Wikipedii niemieckiej, litewskiej, angielskiej; wykorzystano także artykuły: Kołoleż, Białe Jezioro (powiat bytowski), Bluj, Jezioro Wałdowskie Małe, Jezioro Wałdowskie Wielkie, Dorzecze Wieprzy, Grabowa (dopływ Wieprzy), Studnica (dopływ Wieprzy), Moszczeniczka, Moszczenica (Wieprza) (Wikipedia w wersji niemieckiej), Kępice, Biesowice (Wikipedia w wersji niemieckiej), Ciecholub (Wikipedia w wersji niemieckiej), Port morski Darłowo, Darłówko, Broczyna (licencja CC BY-SA 4.0); dane liczbowe: Wikidane, a tam, gdzie różnią się od cytowanego artykułu, wartości podane w samym artykule. Pozostałe rzeki: spis rzek Polski.
Rzeki Polski › Wieprza